کلانتری در حریم درختان؛ تعارض پروژه با ضوابط حفاظت از فضای سبز و رودخانه
پس از هشدار درباره ساختوساز در مسیر سیلاب اکنون پای درختان نیز به پرونده کلانتری زعفرانیه باز شده است. کارشناسان میگویند محل اجرای پروژه بخشی از پارک حاشیه رودخانه جعفرآباد و پهنه حفاظت روددرههاست.
حصارهای کارگاهی این بار دور بخشی از پارک حاشیه رودخانه جعفرآباد کشیده شدهاند. زمینی نزدیک به دو هزار مترمربع که هنوز درختانش پابرجاست و در نقشههای شهری در محدوده فضای سبز و پهنه حفاظت روددره قرار دارد. قرار است در همین محدوده ساختمانی با دو طبقه زیرزمین و چهار طبقه روی زمین ساخته شود. اگر در گزارش روز گذشته آتیه آنلاین تمرکز بر خطر ساختوساز در مسیر سیلاب بود اکنون اسناد تازه لایه دیگری از این پرونده را آشکار میکنند؛ سرنوشت درختان و تعارض پروژه با ضوابط حفاظت از فضای سبز و حریم رودخانه.
محدوده اجرای پروژه عرصهای کاملاً مشجر است و درختان آن در صورت آغاز عملیات عمرانی در معرض قطع قرار میگیرند. به همین دلیل در کنار هشدارهای مربوط به خطر سیلاب این بار کارشناسان به مجموعهای از استنادهای قانونی نیز برای لزوم توقف این ساخت و ساز تأکید می کنند از قانون حفظ و گسترش فضای سبز تا ضوابط طرح تفصیلی تهران و قوانین مربوط به حفاظت از حریم رودخانهها را در بر میگیرد.
تکلیف درختان منطقه چه میشود؟
محل اجرای پروژه یک زمین خالی نیست. این محدوده بخشی از پارک حاشیه رودخانه جعفرآباد است که پوشش درختی آن هنوز حفظ شده اما پس از حصارکشی در آستانه ورود ماشینآلات عمرانی قرار گرفته است. کارشناسان از دستگاههای مسئول خواستهاند پیش از آغاز عملیات ساختمانی درباره وضعیت درختان تعیین تکلیف کنند زیرا به استناد ماده ۱ و ۴ قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها قطع درخت بدون مجوز ممنوع است و در صورت قطع بیش از 30 اصله درخت علاوه بر جبران خسارت مجازات حبس تعزیری از شش ماه تا سه سال نیز پیشبینی شده است. در این بررسیها تأکید شده که ارزش این درختان تنها به حفظ منظر شهری محدود نمیشود و این پوشش گیاهی همراه با فضای باز حاشیه رودخانه بخشی از عملکرد طبیعی روددره در عبور و کنترل سیلاب را بر عهده دارد.
همزمان کارشناسان به موقعیت زمین در طرح تفصیلی تهران نیز پرداختهاند. بر اساس این بررسیها پروژه در زیرپهنه G312 از پهنه حفاظت روددرهها G31 قرار دارد. ضوابط این پهنه ساختوساز در مسیر رودخانه و حریم قانونی آن را ممنوع میداند و هرگونه مداخله در سایر بخشها را نیز منوط به انجام مطالعات زیستمحیطی و هیدرولوژیکی و تصویب کمیسیون ماده ۵ کرده است. در کنار این ضوابط به اصل ۴۵ قانون اساسی درباره انفال و ثروتهای عمومی و همچنین مقررات مرتبط با حفاظت از فضای سبز و حریم رودخانهها نیز استناد و تاکید شده که انتخاب این محل با کاربری مصوب آن همخوانی ندارد.
محل کلانتری به ۲۰ متر دورتر از بستر رودخانه منتقل شود
مطالعات هیدرولوژیکی نیز همچنان یکی از پایههای اصلی این پرونده است. بر اساس نتایج این مطالعات دبی اوج سیلاب در بارش طراحی حدود ۶۰ مترمکعب بر ثانیه برآورد شده است. کارشناسان معتقدند احداث ساختمانی با دو طبقه زیرزمین و چهار طبقه روی زمین در این نقطه حریم آزاد رودخانه را اشغال میکند و میتواند به افزایش تراز آب در بالادست تغییر مسیر جریان تشدید فشار بر سازه و افزایش خطر خسارت در زمان وقوع سیلاب منجر شود. آنها همچنین نسبت به ساخت دو طبقه زیرزمین در تراز نزدیک به بستر رودخانه هشدار داده و احتمال نفوذ آب فرسایش زیرسطحی شکست هیدرولیکی بستر تضعیف دیواره کانال و اختلال در آبخوان منطقه را از دیگر پیامدهای این پروژه دانستهاند.
پیشنهاد شده عملیات اجرایی متوقف شود و محل احداث کلانتری به خارج از حریم رودخانه و دستکم ۲۰ متر دورتر از بستر منتقل شود تا فضای فعلی به عنوان پارک حاشیهای و پارک سیلابی حفظ شود. در اسناد کارشناسی تأکید شده که ادامه پروژه در محل فعلی تنها به معنای ساخت یک ساختمان جدید نیست بلکه میتواند هم به حذف بخشی از فضای سبز و درختان این محدوده بینجامد و هم ظرفیت طبیعی رودخانه جعفرآباد برای عبور ایمن سیلاب را کاهش دهد.