ال‌نینوی ۲۰۲۶؛ فرصت بارش یا خطر سیلاب برای ایران؟
مدیر گروه پیش‌آگاهی مخاطرات جوی پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو گفت ال‌نینوی ۲۰۲۶ می‌تواند فرصتی برای کاهش فشار خشکسالی باشد، اما بدون آمادگی برای سیلاب، فرسایش خاک و کاهش ذخیره برف، همین بارش‌ها می‌توانند به تهدید تبدیل شوند.
به گزارش آتیه آنلاین، مدیر گروه پیش‌آگاهی مخاطرات جوی پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو با اشاره به تقویت ال‌نینو در سال ۲۰۲۶ گفت این پدیده می‌تواند برای ایران فرصتی برای افزایش بارش باشد، اما در صورت نبود آمادگی، همین بارش‌ها ممکن است به سیلاب و خسارت تبدیل شوند.
مجید حبیبی نوخندان در گفت‌وگو با ایسنا توضیح داد ال‌نینو بخشی از چرخه «ال‌نینو ـ نوسان جنوبی» یا ENSO است که در پی تغییر الگوی بادهای تجاری و جابه‌جایی آب‌های گرم اقیانوس آرام شکل می‌گیرد. این تغییرات می‌تواند از طریق اثرگذاری بر گردش جو، جریان‌های جتی و مسیر سامانه‌های بارشی، شرایط آب‌وهوایی مناطق دوردست از جمله ایران را تحت تأثیر قرار دهد.
او تأکید کرد ال‌نینو به تنهایی تعیین‌کننده آب‌وهوای ایران نیست و عواملی مانند نوسان اطلس شمالی، نوسان مادن ـ جولیان، وضعیت اقیانوس هند و مسیر سامانه‌های جوی اطلس و مدیترانه نیز می‌توانند اثر آن را تقویت یا تضعیف کنند. به همین دلیل، پیش‌بینی‌های فصلی احتمالاتی هستند و نباید به‌عنوان پیش‌بینی قطعی یک فصل در نظر گرفته شوند.
به گفته حبیبی نوخندان، ال‌نینوی ۲۰۲۶ در حال تقویت است و ناهنجاری دمای سطح آب در محدوده Niño-3.4 در ژوئیه ۲۰۲۶ حدود ۱.۴ درجه سلسیوس گزارش شده است. احتمال وقوع یک رویداد بسیار قوی در پاییز و زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ مطرح شده، اما قوی بودن ال‌نینو به معنای قطعی بودن بارش شدید یا سیلاب در ایران نیست.
این کارشناس هواشناسی افزایش بارش را در صورت تحقق، فرصتی برای کاهش بخشی از فشار خشکسالی، افزایش رطوبت خاک، تغذیه سفره‌های زیرزمینی در مناطق دارای ظرفیت نفوذ و بهبود پوشش گیاهی دانست. با این حال، اگر بارش‌ها در مدت کوتاه و با شدت بالا رخ دهند، ممکن است به رواناب، سیلاب، فرسایش خاک، انتقال رسوب و آسیب به زیرساخت‌ها منجر شوند.
او همچنین بر اهمیت نوع بارش تأکید کرد و گفت افزایش باران لزوماً به معنای افزایش ذخیره آب نیست. اگر سهم باران نسبت به برف بیشتر شود، ذخیره طبیعی آب در ارتفاعات کاهش می‌یابد و ذوب سریع‌تر برف می‌تواند منابع آب تابستان سال بعد را تحت فشار قرار دهد.
حبیبی نوخندان با اشاره به تجربه رخدادهای بارشی شدید در برخی سال‌های ال‌نینویی، توصیه کرد پیش از اوج بارش‌های پاییز و زمستان، وضعیت آبخیزها و سازه‌های آبخیزداری بررسی، نقاط پرخطر سیلاب شناسایی و سامانه‌های هشدار سریع تقویت شوند. به گفته او، پیام اصلی ال‌نینوی ۲۰۲۶ این است که ایران باید هم برای استفاده از فرصت بارش و هم برای مدیریت سیلاب و خسارت‌های احتمالی آن آماده باشد.