خطر نابودی صلح در بوسنی؛ فساد ترامپ به بالکان رسید

تحقیق تازه روزنامه گاردین از نفوذ روزافزون حلقه نزدیکان دونالد ترامپ در منطقه بالکان خبر می‌دهد. بر اساس این گزارش، شرکتی به نام «اینفراستراکچر اند انرژی» (AAFS) در آستانه انعقاد قراردادی به ارزش بیش از یک میلیارد دلار برای احداث خط لوله گاز در بوسنی و هرزگوین قرار دارد، آن هم بدون آنکه سابقه‌ای در پروژه‌های با این عظمت داشته باشد.

دفتر ثبت شده این شرکت در سارایوو، پایتخت بوسنی، در یک کوچه پس‌کوچه قرار دارد. اما آنچه این شرکت را از سایرین متمایز می‌کند، ارتباطات شخصی آن با رئیس‌جمهور آمریکا است.

یکی از نمایندگان این شرکت، جسی بینال (Jesse Binnall)، وکیلی است که خانواده ترامپ را در پرونده‌های سیاسی دفاع کرده است. دیگری، جوزف فلین (Joseph Flynn)، برادر مایکل فلین، مشاور اسبق امنیت ملی ترامپ است. هر دو نفر از چهره‌های کلیدی در تلاش برای لغو نتایج انتخابات ۲۰۲۰ بوده‌اند. گاردین می‌نویسد که این شرکت پس از ورود این دو چهره به جمع سهامدارانش، توانست حمایت کامل دولت ترامپ را جلب کند.

بوسنی با ضرب الاجل اتحادیه اروپا برای قطع وابستگی به گاز روسیه تا سپتامبر ۲۰۲۷ مواجه است. همین فشار، برخی مقامات ارشد این کشور را به این نتیجه رسانده که همکاری با شرکتی مرتبط با واشنگتن، بهترین گزینه است. با این حال، این تصمیم با انتقادات شدیدی روبرو شده است.

انحصار در قراردادها و نگرانی از فساد

یکی از حساسترین جنبه‌های این پروژه، نحوه واگذاری آن است. پارلمان بوسنی در ماه مارس با تصویب قانونی، شرکت AAFS را به عنوان پیمانکار انحصاری خط لوله جنوب (Southern Interconnection) معرفی کرد. این در حالی است که هیچ فرآیند مناقصه رقابتی برای انتخاب بهترین گزینه با قیمت منصفانه برگزار نشده است.

سازمان شفافیت بین‌الملل هشدار داده است که تثبیت چنین رویه‌ای در کشوری با بالاترین سطح فساد در اروپا، پیامدهای فاجعه‌باری برای اجرای پروژه‌های استراتژیک خواهد داشت.

اتحادیه اروپا نیز که بوسنی کاندیدای عضویت در آن است، به رهبران این کشور هشدار داده است که هرگونه تغییر در سیاست انرژی را با بروکسل هماهنگ کنند، در غیر این صورت خطر از دست دادن فرصت‌های مالی و همگرایی وجود دارد.

نقش ملی گرایان و لغو تحریم‌ها

در این میان، «میلوراد دودیک» (Milorad Dodik)، رهبر ملی‌گرای صرب‌های بوسنی، نقشی کلیدی ایفا می‌کند. دولت جو بایدن دودیک را به فساد و تضعیف صلح دیتون (چارچوب عمومی صلح در بوسنی و هرزگوین و پایان‌بخش جنگ بوسنی در 1995). متهم کرده و تحریم‌هایی علیه او وضع کرده بود. اما بلافاصله پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید، تحریم‌ها بدون توضیح رسمی لغو شد. بر اساس اسناد فاش شده، مایکل فلین (برادر جوزف فلین) یک ماه پس از این جابجایی سیاسی، ۱۰۰ هزار دلار برای لابی‌گری در واشنگتن از دودیک دریافت کرد.

دونالد ترامپ جونیور هم در آوریل ۲۰۲۶ به «بانیا لوکا»، مرکز بخش صرب‌نشین، سفر کرد و توسط ایگور دودیک، پسر رهبر صرب‌ها، مورد استقبال قرار گرفت. او در سخنرانی خود به شدت از اتحادیه اروپا انتقاد کرد. مایکل مورفی، سفیر اسبق آمریکا در بوسنی، هشدار می‌دهد که «دودیک در حال جلب نظر حلقه ترامپ است، چرا که قصد دارد توافق صلح را پاره کند.»

اگرچه دودیک قبلا مخالف خط لوله بود، اما به تازگی اعلام کرده که مانعی برای اجرای طرح فلین و بینال ایجاد نمی‌کند. گاردین در پایان گزارش خود می‌نویسد که با انجام این سفر و تغییر موضع دودیک، تصاحب یک پروژه حیاتی انرژی اروپا توسط نزدیکان ترامپ تقریبا کامل شده است.