آخرین وضعیت بیماری‌های تنفسی در آستانه فصل سرد

تازه‌ترین گزارش مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت از تغییر وضعیت بیماری‌های تنفسی در کشور حکایت دارد؛ همزمان با افزایش سهم بیماران دارای علائم شبه‌آنفلوانزا در مراجعات سرپایی، درصد نمونه‌های مثبت کووید پس از رسیدن به اوج ۱۷.۴ درصدی در هفته گذشته، به ۱۳.۷ درصد کاهش یافته است. با این حال، وزارت بهداشت تأکید دارد این افت یک‌هفته‌ای هنوز برای اعلام تثبیت روند نزولی کافی نیست و گردش واریانت غالب کووید و افزایش سندرم‌های تنفسی، ادامه مراقبت را ضروری می‌کند. 

مراجعات سرپایی رو به افزایش؛ بستری‌ها اندکی کمتر شدند

براساس گزارش وزارت بهداشت، نسبت افراد دارای علائم عفونت‌های تنفسی در میان مراجعان سرپایی افزایش یافته است. در هفته بیست‌وهشتم سال ۱۴۰۵، حدود ۹.۳ درصد مراجعان سرپایی دارای علائم شبه‌آنفلوانزا (ILI) بوده‌اند؛ این شاخص یک هفته قبل ۸.۱ درصد گزارش شده بود. در مقابل، وضعیت بیماران بستری اندکی متفاوت بوده است. سهم بیماران بستری دارای عفونت تنفسی شدید (SARI) از ۱۰.۵ درصد در هفته قبل به ۹.۷ درصد در هفته منتهی به ۱۰ مهر کاهش یافته است.

این دو شاخص در کنار هم نشان می‌دهد اگرچه در بخش بستری فعلاً افزایش مشابهی مشاهده نمی‌شود، مراجعات سرپایی با علائم تنفسی رو به افزایش است.

در نظام مراقبت دیده‌وری، از مجموع ۲۰۳ نمونه تنفسی گرفته‌شده از بیماران دارای علائم شبه‌آنفلوانزا یا عفونت تنفسی شدید، درصد نمونه‌های مثبت کووید به ۱۳.۷ درصد رسیده است. پارسال همین موقع کووید ۹ درصد بود. این عدد در نگاه اول از یک کاهش حکایت دارد؛ چرا که درصد مثبت کووید طی هفته‌های اخیر به سرعت افزایش یافته و در هفته گذشته به اوج ۱۷.۴ درصد رسیده بود.

به گفته این مرکز، افت یک‌هفته‌ای باید با احتیاط تفسیر شود؛ زیرا همزمان روند سندرم‌های تنفسی همچنان افزایشی است، واریانت غالب کووید در کشور به گردش خود ادامه می‌دهد و تغییر قابل توجهی نیز در نظام دیده‌وری ایجاد نشده است. بنابراین ادامه پایش در هفته‌های آینده برای تعیین تثبیت روند نزولی ضروری است.

بر اساس داده‌های نظام مراقبت غیردیده وری آزمایشگاهی تا هفته بیست و هشتم سال 1405 در مجموع ۵ هزار و ۸۴۵ نمونه تنفسی در آزمایشگاه‌های مولکولی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور آزمایش شده که ۹۶.۶ درصد آنها از به بیماران بستری بوده و از میان آن‌ها 155 مورد یعنی 2.7 درصد مثبت آنفلوآنزا بوده است.

تعداد نمونه‌های تنفسی آزمایش‌شده نسبت به هفته قبل ۴.۹ درصد افزایش داشته است. وزارت بهداشت درباره تفسیر این بخش از داده‌ها تأکید کرده که اطلاعات نظام مراقبت روتین به تصمیم پزشکان برای درخواست آزمایش و میزان دسترسی به کیت‌ها و ابزار تشخیصی وابسته است و بنابراین باید با احتیاط تفسیر شود.

بوشهر و فارس از آستانه هشدار بالا عبور کردند

براساس گزارش وزارت بهداشت، درصد مثبت آنفلوانزا در بوشهر به ۱۸.۷ درصد و در فارس به ۱۱.۶ درصد رسیده و در هر دو استان از «آستانه هشدار بالا» عبور کرده است. در خوزستان و چهارمحال‌وبختیاری نیز این شاخص ۷.۳ درصد و در کرمان ۶ درصد گزارش شده که بالاتر از آستانه هشدار پایین ۵ درصد قرار دارند.

سهم کودکان از آنفلوآنزا بالاست

بررسی ترکیب سنی موارد مثبت آنفلوانزا نشان می‌دهد ۳۹.۳ درصد موارد مثبت آنفلوانزا به کودکان اختصاص داشته است. از مجموع موارد مثبت، ۷.۷ درصد مربوط به کودکان زیر دو سال، ۱۴.۲ درصد متعلق به گروه سنی دو تا پنج سال و ۱۷.۴ درصد مربوط به کودکان ۶ تا ۱۵ سال بوده است.

براساس گزارش مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر، آنفلوانزای نوع B با سهم ۷۷.۵ درصدی، تایپ غالب ویروس آنفلوانزای در گردش در کشور است. این در حالی است که در مقطع مشابه سال ۱۴۰۴، آنفلوانزای نوع A تایپ غالب گزارش شده بود.

نگاهی به شرق آسیا؛ سیگنالی برای هفته‌های آینده ایران

گزارش وزارت بهداشت تحولات جهانی بیماری‌های تنفسی را هم به‌عنوان سیگنال‌های پیش‌نگر مورد توجه قرار داده است. در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶، فعالیت کووید-۱۹ در سطح جهانی پایین و نسبتاً پایدار گزارش شده، اما فعالیت آنفلوانزا در برخی مناطق نیمکره شمالی، به‌ویژه شرق آسیا در حال افزایش است.

در کره جنوبی این افزایش با بالا رفتن موارد بستری ناشی از آنفلوانزا همراه شده است. این تحولات می‌تواند نشانه‌ای برای آمادگی و پایش دقیق‌تر در آستانه فصل بیماری‌های تنفسی باشد.

در بخش دیگری از گزارش، وضعیت واریانت‌های کووید بررسی شده است. براساس داده‌های ایران، سهم واریانت غالب RV.1 بیش از ۹۰ درصد نمونه‌های مثبت کووید عنوان شده است. مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر احتمال داده است بالا بودن سهم یک واریانت در نمونه‌های مثبت بتواند به نفع طولانی‌تر شدن فاز صعودی موج باشد.

در سطح جهانی نیز براساس آخرین داده تجمیعی سازمان جهانی بهداشت، XFG همچنان شایع‌ترین واریانت گزارش‌شده بوده و در داده‌های منتهی به ۱۶ اوت ۲۰۲۶ حدود ۴۱ درصد توالی‌های شناسایی‌شده را تشکیل داده است.

داده‌های هفته منتهی به ۱۰ مهر نشان می‌دهد فصل بیماری‌های تنفسی امسال از همین حالا نیازمند رصد دقیق‌تر است.