خاورشهر؛ محله‌ای میان چند دستگاه مسئول
ناصر امانی ،عضو شورای شهر تهران در صحن شورای شهر از محله‌ای گفت که مردمش برای هر مشکل باید سراغ یک دستگاه بروند؛ شهرداری با تهران است اما آب و مدرسه و کلانتری و بخشی از خدمات اداری آن در ری و ورامین و خاوران دنبال می‌شود.
ناصر امانی عضو شورای شهر تهران در جلسه علنی شورا گزارشی از بازدید خود از خاورشهر ارائه کرد. محله‌ای با حدود ۲۵ هزار نفر جمعیت که ساکنانش از نظافت و فضای سبز و اتوبوسرانی رضایت دارند اما هنوز با مشکلاتی قدیمی از سند خانه‌ها تا آلودگی کارخانه سیمان و وضعیت کانال و ورودی محله درگیرند. بخشی از این مشکلات به گفته امانی به این برمی‌گردد که مسئولیت خدمات خاورشهر میان چند دستگاه تقسیم شده و مردم برای پیگیری یک مسئله گاهی باید به چند اداره مراجعه کنند.
خاورشهر در ناحیه ۸ منطقه ۱۵ شهرداری تهران قرار دارد. جمعیت آن حدود ۲۵ هزار نفر است و با در نظر گرفتن روستاهای اطراف که از خدمات این محدوده استفاده می‌کنند جمعیت تحت پوشش به حدود ۳۵ هزار نفر می‌رسد. امانی در صحن شورا گفت ساکنان از خدمات شهرداری در حوزه نظافت و رفت‌وروب و فضای سبز و توسعه اتوبوسرانی رضایت دارند. سرانه فضای سبز محله نیز حدود ۱۸ مترمربع برای هر نفر اعلام شده است.یکی از موضوعاتی که امانی در شورا مطرح کرد وضعیت اداری خاورشهر بود. این محله از نظر تقسیمات کشوری در حوزه فرمانداری ری قرار دارد اما خدمات شهری آن را شهرداری تهران انجام می‌دهد. کلانتری و آموزش‌وپرورش و مراکز بهداشت زیر نظر دستگاه‌های شهرستان ری فعالیت می‌کنند. امور آب به شهر ری وابسته است. بانک ملت محله زیرمجموعه ورامین است و خدمات برق از محدوده خاوران ارائه می‌شود.
امانی گفت همین وضعیت باعث شده ساکنان برای پیگیری مسائل خود به چند دستگاه مراجعه کنند. یکی از درخواست‌های مردم نیز انتقال خاورشهر از حوزه فرمانداری ری به فرمانداری تهران است. آنها می‌خواهند مسئولیت دستگاه‌ها روشن شود تا برای هر موضوع مشخص باشد کدام نهاد باید پاسخ دهد.
۳۲۰ پلاک و ۴۰ سال انتظار برای سند
موضوع دیگری که در گزارش امانی مطرح شد وضعیت حدود ۳۲۰ پلاک مسکونی مرتبط با تعاونی مسکن صنایع دفاع بود. ساکنان می‌گویند این زمین‌ها حدود ۴۰ سال پیش از طریق تعاونی به آنها واگذار شده و مدارک واگذاری را هم در اختیار دارند اما هنوز سند مالکیت دریافت نکرده‌اند.
به گفته اهالی اکنون برای صدور سند از آنان خواسته شده بهای زمین را به نرخ روز پرداخت کنند. رقمی که در برخی موارد حدود پنج میلیارد تومان اعلام شده است. ساکنان می‌گویند زمین‌ها را سال‌ها پیش تحویل گرفته‌اند و پرداخت دوباره بهای زمین پس از چهار دهه برای آنها قابل قبول نیست.
امانی همچنین گفت بخشی از ساکنان پس از مراجعه به دستگاه‌های مسئول برای پیگیری سند به طرح شکایت در مراجع قضایی ارجاع داده شده‌اند و خواستار حل این مسئله از مسیر اداری و قانونی شد.
ادعای تصرف هزار و ۵۰۰ قطعه زمین
در بخش دیگری از بازدید موضوع حدود هزار و ۵۰۰ قطعه زمین در محدوده کنار کانال مطرح شد. به گفته اهالی مالکان این قطعات مدعی‌اند زمین‌هایشان سال‌هاست در اختیار افراد دیگری قرار دارد.
ساکنان همچنین از ایجاد حوضچه‌های پرورش ماهی و حفر چاه در بخشی از این اراضی خبر داده‌اند. امانی در شورا خواستار بررسی اسناد مالکیت و وضعیت تصرف این زمین‌ها و مجوزهای مربوط به چاه‌ها و فعالیت‌های انجام‌شده در این محدوده شد.
کانال ۱۸۷۷ متری و نگرانی اهالی
کانال واقع در انتهای مسیر خاورشهر به سمت محمودآباد یکی دیگر از مشکلاتی بود که امانی در صحن شورا درباره آن صحبت کرد. این کانال حدود هزار و ۸۷۷ متر طول و نزدیک به دو متر عمق دارد.
به گفته اهالی انباشت لجن و افزایش پشه و آلودگی اطراف کانال برای ساکنان مشکل ایجاد کرده و باز بودن آن نیز نگرانی‌هایی درباره سقوط کودکان به وجود آورده است. شهرداری منطقه در بخش‌هایی حفاظ نصب کرده و لایروبی نیز انجام شده اما مردم خواستار ساماندهی کامل کانال هستند.
یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده انتقال کانال به مسیر زیرزمینی است. مسئولیت اصلی کانال برعهده شرکت آب و فاضلاب عنوان شده و امانی خواستار پیگیری این شرکت برای حل مشکل شد.
ورودی خاورشهر هنوز مشکل دارد
ورودی خاورشهر و برخی تقاطع‌های داخلی نیز در گزارش بازدید مطرح شد. ساکنان خواستار تملک و عقب‌نشینی برخی املاک برای تعریض ورودی محله هستند. بخشی از محدوده موردنظر در حوزه منطقه ۲۰ قرار دارد و اجرای طرح نیازمند هماهنگی میان مناطق ۱۵ و ۲۰ است.
نصب دوربین‌های پایش و اصلاح برخی تقاطع‌ها و تعریض ورودی خاورشهر نیز از دیگر درخواست‌های مردم است. اهالی همچنین خواستار جانمایی دروازه ورودی تهران از سمت خراسان در محدوده خاوران و مقابل خاورشهر شده‌اند.
بخشی از معبر مرزی میان مناطق ۱۵ و ۲۰ نیز هنوز آسفالت نشده است. ساکنان می‌گویند اختلاف بر سر مسئولیت رسیدگی به این بخش باعث شده کار آن همچنان باقی بماند.
گردوغبار کارخانه سیمان روی خانه‌ها
آلودگی ناشی از کارخانه سیمان یکی از گلایه‌های اصلی ساکنان بود. امانی در صحن شورا گفت مردم از نشستن گردوغبار روی خانه‌ها و پشت‌بام‌ها و خودروها و درختان شکایت دارند.
اهالی همچنین مدعی‌اند از حوالی ظهر میزان انتشار گردوغبار بیشتر می‌شود. درخواست آنها پایش مداوم خروجی کارخانه و بررسی عملکرد تجهیزات کنترل آلودگی است.
اوراق‌فروشی و سوزاندن ضایعات
در غرب خاورشهر نیز فعالیت مراکز ضایعات و اوراق‌فروشی برای مردم مشکل ایجاد کرده است. به گفته اهالی بخشی از اوراق‌فروشان شوش به اراضی اطراف خاورشهر منتقل شده‌اند و برخی ضایعات در ساعات شب در فضای باز سوزانده می‌شود.
امانی همچنین به فعالیت گاراژها در محدوده جاده امام رضا و مسیر محمودآباد اشاره کرد. ساکنان درباره فعالیت بدون مجوز برخی مراکز و استفاده غیرمجاز از برق نیز مطالبی مطرح کرده‌اند. ادعاهایی نیز درباره معامله خودروهای سرقتی مطرح شده که نیازمند بررسی دستگاه‌های انتظامی و قضایی است.
زباله در غرب محله
با وجود رضایت مردم از نظافت داخل خاورشهر در بخش غربی و مسیر محمودآباد محدوده‌ای به طول حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ متر به محل انباشت زباله و نخاله تبدیل شده است.
به گفته ساکنان در این محدوده زباله نیز سوزانده می‌شود. آنها خواستار مشخص شدن مسئولیت شهرداری و دیگر دستگاه‌های مرتبط و پاک‌سازی کامل این بخش هستند.
کامیون‌ها در خیابان‌های محله
پارک کامیون‌ها در معابر مسکونی نیز از دیگر مشکلات مطرح‌شده بود. برخی از ساکنان خاورشهر مالک کامیون هستند و خودروهای سنگین خود را در خیابان‌های محله پارک می‌کنند.
زمینی برای احداث پارکینگ کامیون‌داران پیش‌بینی شده اما هنوز به بهره‌برداری نرسیده است. مردم خواستار تعیین تکلیف این زمین و انتقال کامیون‌ها از معابر مسکونی به محل مشخص هستند.
نگرانی از پروژه ۳۰ هزار واحدی
امانی در صحن شورا به پروژه‌ای با حدود ۳۰ هزار واحد مسکونی در مقابل خاورشهر نیز اشاره کرد. نگرانی اصلی این است که هم‌زمان با ساخت این واحدها امکانات آموزشی و درمانی و حمل‌ونقل و دیگر خدمات مورد نیاز تأمین نشود.
در این صورت بخشی از جمعیت جدید برای دریافت خدمات به خاورشهر مراجعه خواهد کرد. محله‌ای که هم‌اکنون نیز بخشی از نیازهای روستاهای اطراف را تأمین می‌کند.
رضایت از اتوبوس و فضای سبز
امانی در کنار مشکلات خاورشهر از خدماتی هم گفت که مردم از آنها رضایت دارند. وضعیت نظافت و فضای سبز محله مناسب ارزیابی شده و سرانه فضای سبز حدود ۱۸ مترمربع به ازای هر نفر اعلام شده است.
در حوزه حمل‌ونقل عمومی نیز اتوبوس‌های نو وارد خطوط شده‌اند و تعداد اتوبوس‌ها افزایش یافته است. فاصله حرکت اتوبوس‌ها حدود ۲۰ دقیقه اعلام شده و ساکنان از این بخش رضایت داشته‌اند.
مدارس خاورشهر علاوه بر دانش‌آموزان محله به بخشی از دانش‌آموزان روستاهای اطراف نیز خدمات می‌دهند. تنها کمبود اصلی در این بخش نبود هنرستان دخترانه عنوان شده است.
مصلای نیمه‌کاره بعد از ۱۰ سال
ساختمان مصلای خاورشهر حدود ۱۰ سال است نیمه‌کاره باقی مانده است. زمین پروژه و اسکلت ساختمان آماده است اما عملیات تکمیل آن متوقف شده.
به گفته امانی مردم پیشنهاد داده‌اند با توجه به برگزاری نماز جمعه در یکی از مساجد محله این ساختمان در صورت امکان به بیمارستان تبدیل شود. اگر چنین کاری ممکن نبود از آن برای کاربری فرهنگی و آموزشی استفاده شود.
خاورشهر دو درمانگاه دولتی و یک درمانگاه خصوصی با خدمات دیالیز دارد و دو داروخانه شبانه‌روزی نیز در آن فعال است. در جریان بازدید پیشنهاد اختصاص بخشی از محوطه اتوبوسرانی برای فرود اضطراری بالگرد اورژانس نیز مطرح شد.
مسئله خاورشهر فقط کمبود خدمات نیست
گزارش امانی در صحن شورای شهر نشان می‌دهد بخش مهمی از مشکلات خاورشهر به پراکندگی مسئولیت‌ها مربوط است. شهرداری تهران خدمات شهری را انجام می‌دهد اما بسیاری از امور دیگر در ری یا ورامین یا خاوران پیگیری می‌شود. بخشی از مسائل به منطقه ۱۵ مربوط است و بخشی دیگر به منطقه ۲۰. کانال متولی دیگری دارد و پرونده زمین‌ها نیز در اختیار دستگاه‌های دیگر است.
خواسته اصلی ساکنان این است که مسئولیت‌ها مشخص شود. آنها می‌خواهند وقتی درباره سند خانه یا آلودگی یا کانال یا آسفالت یک معبر سؤال دارند بدانند باید پاسخ را از کدام دستگاه بخواهند.