هشت روز سخت برای ترافیک تهران
تهران در روزهای نخست سال تحصیلی با محدودیت چهار ساعته برای ناوگان بار، توقف پروژه‌های عمرانی مزاحم، تعطیلی نمایشگاه‌ها و تغییراتی در سهمیه تردد محدوده کاهش آلودگی هوا به استقبال افزایش حدود ۳۰ درصدی تردد می‌رود. همزمان ۶۱۰ مدرسه در نقاط حساس ترافیکی شهر زیر پوشش ویژه پلیس قرار می‌گیرند و ساعت فعالیت ناوگان عمومی افزایش پیدا می‌کند.
با باز شدن مدارس، شبکه معابر تهران دوباره وارد یکی از پرترددترین دوره‌های سال می‌شود. برآورد پلیس راهور این است که در مهر حجم تردد حدود ۳۰ درصد بالا می‌رود و ۱۸ درصد سفرهای نیمه دوم سال نیز به آموزش مربوط است. برای هشت روز نخست مهر مجموعه‌ای از محدودیت‌ها تصویب شده؛ از کنار گذاشتن خودروهای باری در چهار ساعت پرتردد صبح تا توقف عملیات عمرانی در سواره‌روها و تعطیلی نمایشگاه‌های تهران. شهرداری در کنار این محدودیت‌ها وعده داده مترو و اتوبوسرانی را با ظرفیت بیشتری وارد مهر کند.
باربری‌ها چهار ساعت از خیابان کنار می‌روند
از اول تا هشتم مهر تردد و صدور بارنامه برای بخشی از ناوگان باری از ساعت ۶ تا ۱۰ صبح ممنوع است. این محدودیت خودروهای پخش مواد غذایی و دارویی، حمل اثاث منزل و وانت‌بارها را نیز دربرمی‌گیرد. پلیس ۹۵ محل در بزرگراه‌ها، میادین و مناطق مختلف شهر شناسایی کرده تا کامیون‌ها و خودروهای باری در این ساعات در آنها متوقف شوند.
رانندگان باید حرکت خود را به شکلی تنظیم کنند که پیش از ساعت ۱۰ وارد معابر اصلی تهران نشوند. پلیس اعلام کرده خودروهای متخلف علاوه بر توقف مشمول جریمه نیز خواهند شد.
محدودیت فقط به خودروهای باری ختم نمی‌شود. از اول تا هشتم مهر هر عملیات عمرانی جدید یا در حال اجرایی که بخشی از سواره‌رو را اشغال کند، ظرفیت خیابان را کاهش دهد یا باعث انسداد و اختلال در تردد شود باید متوقف شود. این تصمیم به‌ویژه پروژه‌های واقع در بزرگراه‌ها را دربرمی‌گیرد.
برگزاری نمایشگاه‌های داخلی و خارجی در محل نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران نیز در همین هشت روز متوقف خواهد شد.
سهمیه ۲۰ روزه؛ دو روایت از یک مصوبه
درباره سهمیه ۲۰ روز تردد رایگان در محدوده کنترل آلودگی هوا هنوز دو روایت متفاوت از مسئولان منتشر شده است. حمیدرضا رنجبر مدیرکل حمل‌ونقل عمومی شهرداری و رئیس پلیس راهور تهران پیش‌تر اعلام کرده بودند این سهمیه از اول تا هشتم مهر قابل استفاده نیست و امکان استفاده از آن در ادامه پاییز باقی می‌ماند.
محسن هرمزی معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران اما در تازه‌ترین توضیح درباره مصوبات شورای ترافیک گفته است استفاده از سهمیه ۲۰ روزه تا پایان مهرماه ممنوع خواهد بود. بنابراین مالکان خودرو برای زمان دقیق اجرای این محدودیت با دو اعلام متفاوت از سوی مدیران شهری روبه‌رو هستند.
۶۱۰ مدرسه در نقاط حساس شهر
تهران ۴ هزار و ۴۹۰ مدرسه دارد. از این تعداد ۲۶۰ مدرسه در بزرگراه‌ها و راه‌های اصلی قرار گرفته‌اند و ۳۵۰ مدرسه دیگر در نقاط مهم و پرتردد شهر فعالیت می‌کنند؛ یعنی دست‌کم ۶۱۰ مدرسه در محدوده‌هایی قرار دارند که پلیس برای روزهای نخست مهر توجه ویژه‌ای به آنها دارد.
۸۱۳ مدرسه نیز برای خط‌کشی و مناسب‌سازی شناسایی شده‌اند و برای ۲۰ مدرسه پهلوگاه ساخته شده است. شهرداری می‌گوید نوسازی تابلوها، خط‌کشی‌ها، چراغ‌ها و تجهیزات ایمنی اطراف مدارس و رفع نقاط حادثه‌خیز پیش از بازگشایی مدارس در دستور کار قرار گرفته است.
مناطق ۳، ۶، ۱۰ و ۱۴ نیز براساس تجربه سال‌های قبل بیشترین ازدحام ترافیکی را در شروع مهر دارند.
سال گذشته یک دانش‌آموز ۱۷ ساله که با موتورسیکلت در بزرگراه امام علی تردد می‌کرد در تصادف جان باخت. بیشترین تعداد تصادف جرحی ثبت‌شده در محدوده مدارس نیز مربوط به منطقه ۱۱ با سه حادثه بود.
مترو زودتر راه می‌افتد
شهرداری برای کاهش فشار سفرهای صبحگاهی ساعات فعالیت حمل‌ونقل عمومی را نیز افزایش داده است. خط ۵ مترو از حدود ساعت ۵ تا ۵:۲۰ صبح مسافرگیری را آغاز می‌کند. خطوط یک، دو، چهار، شش و هفت از ساعت ۵:۳۰ و خط سه بین ساعت ۵:۳۰ تا ۵:۴۰ فعالیت خود را شروع می‌کنند.
اتوبوس‌های تندرو به صورت ۲۴ ساعته فعال خواهند بود و اتوبوس‌های عادی از ساعت ۵:۳۰ صبح وارد خطوط می‌شوند. در مترو نیز رفع نقص سیستم تهویه واگن‌ها، بازبینی آسانسورها و پله‌های برقی و تعمیر تجهیزات پیش از شروع مهر در برنامه قرار گرفته است.
پلیس و تاکسیرانی ۱۵ تیم مشترک تشکیل داده‌اند و استفاده بخشی از تاکسی‌ها از خطوط ویژه در بزرگراه امام علی و شهید چمران ادامه خواهد داشت. پلیس همچنین در حال بررسی استفاده تاکسی‌ها از بخش‌های بیشتری از خطوط ویژه است تا زمان رفت‌وبرگشت آنها کاهش پیدا کند.
این افزایش ظرفیت در شرایطی انجام می‌شود که به گفته رئیس پلیس راهور فقط ۲۲ درصد سفرهای تهران با حمل‌ونقل عمومی انجام می‌شود. او عدد ۵۲ درصد را به عنوان سهم مطلوب حمل‌ونقل عمومی مطرح کرده است.
۱۴ ورودی و یک پارک‌سوار مناسب
پلیس یکی از مشکلات تهران را کمبود پارک‌سوار در ورودی‌های شهر می‌داند. پایتخت ۱۴ ورودی اصلی دارد اما به گفته رئیس پلیس راهور در حال حاضر فقط پارک‌سوار حرم مطهر شرایط مناسبی دارد. نتیجه این کمبود ورود بخش بزرگی از خودروهای حومه و شهرهای اطراف به شبکه معابر داخلی تهران است.
در روزهای آغاز مهر پلیس از ۳۱ شهریور تا ۱۵ مهر در آماده‌باش کامل خواهد بود. نیروها مقابل ۲۶۰ مدرسه واقع در بزرگراه‌ها، ۳۵۰ مدرسه مهم و ۸۷ گلوگاه اصلی شهر مستقر می‌شوند. هفت جرثقیل سنگین در بزرگراه‌ها و ۵۵ جرثقیل در معابر اصلی نیز برای خارج کردن خودروها و اتوبوس‌های خراب از مسیر در نظر گرفته شده است.
دورکاری هنوز قطعی نیست
امکان یک روز دورکاری برای کارکنان در فاصله اول تا هشتم مهر نیز در مصوبات پیش‌بینی شده اما براساس توضیح معاون حمل‌ونقل شهرداری اجرای آن به دریافت مجوز از استانداری و هیئت دولت بستگی دارد.
در کنار برنامه‌های موقت مهر، قرار است شیوه تخلیه و بارگیری در محدوده بازار و خیابان خیام از میدان محمدیه تا خیابان ۱۵ خرداد نیز تغییر کند. منطقه ۱۲ و پلیس راهور مأمور شده‌اند برای این محدوده که یکی از گلوگاه‌های ترافیکی مرکز تهران است طرح جداگانه‌ای تهیه کنند.
شورای ترافیک کلیات طرح «مسیر سرزندگی» را نیز تصویب کرده است؛ طرحی برای گسترش مسیرهای پیاده و دوچرخه براساس نقشه‌هایی که به مناطق ۲۲گانه ابلاغ شده است.
معاون حمل‌ونقل شهرداری می‌گوید محدودیت‌های امسال قرار نیست فقط نسخه‌ای موقت برای مهر ۱۴۰۵ باشد و قرار است به دستورالعمل ثابت مدیریت ترافیک در زمان بازگشایی مدارس تبدیل شود. امسال نخستین آزمون این مجموعه مصوبات از صبح اول مهر آغاز می‌شود؛ زمانی که ترافیک تهران طبق برآورد پلیس دوباره حدود ۳۰ درصد بیشتر می‌شود.