هشدار «شوک جدید چین» به اروپا؛ وابستگی صنعت اروپا به قطعات چینی
تحلیلگران و فعالان تجاری هشدار میدهند که وابستگی فزاینده صنایع اروپا به واردات قطعات از چین، خطر «بلعیده شدن صنایع» اروپا و از دست رفتن مشاغل را به همراه دارد. آلمان تنها در یک سال ۲۲ هزار شغل در صنعت ماشینآلات را از دست داده است.
اتحادیه اروپا با هشداری تازه درباره «شوک چین» روبرو شده است. تحلیلگران تجاری میگویند وابستگی روزافزون صنایع اروپا به واردات قطعات از چین، خطر «بلعیده شدن صنایعِ» اروپا، از دست رفتن مشاغل و استعمار عملی صنعت توسط پکن را به همراه دارد. نگرانی اصلی، کالاهای نهایی مانند خودروهای برقی نیست، بلکه حجم عظیم قطعات وارداتی از چین است.
به گزارش گاردین، «جنس اسکلوند»، رئیس اتاق بازرگانی اروپا در پکن، میگوید: «اروپا به طور فزایندهای به چین وابسته میشود.» به گفته او، با عمیقتر شدن نفوذ قطعات چینی در شریان صنعتی اتحادیه اروپا، این بلوک با انتخابهای دشواری روبروست. فایننشال تایمز گزارش میدهد که اتحادیه اروپا در حال بررسی ملزم کردن شرکتهای اروپایی به خرید قطعات کلیدی از حداقل سه تامینکننده مختلف است.
نقش نرخ ارز و یارانههای دولتی
«اولیور ریشتبرگ»، رئیس تجارت خارجی انجمن ماشینآلات آلمان (VDMA)، میگوید: «یکی از عواملی که محصولات چینی را ارزانتر میکند، یارانههای دولتی است؛ نوعی یارانه که در اروپا امکان اجرا ندارد.» نگرانی بزرگتر، تغییرات نرخ ارز در پنج سال گذشته است. «یورگن ماتیس»، اقتصاددان آلمانی، تخمین میزند که یوان در برابر یورو تا ۴۰ درصد کاهش ارزش داشته باشد. ریشتبرگ میگوید: «اگر محصولی در چین با کیفیت ۹۵ درصد محصول اروپایی اما با قیمت ۳۰ تا ۵۰ درصد ارزانتر باشد، انتخاب منطقی است. اما این به ما آسیب میزند و دیگر نمیتوانیم بپذیریم.»
وی هشدار داد: «ما سهم بازار را از دست میدهیم و صنعت ما تحت فشار است. تنها در آلمان، در یک سال گذشته ۲۲ هزار شغل در صنعت ماشینآلات از بین رفته است.»
آمار نگرانکننده از وابستگی به چین
وبسایت «سابباکس»، همکار موسسه «مرکاتور» آلمان، دادههایی را منتشر کرده که «نگرانکنندهتر از حد انتظار» است. برای مثال، اتحادیه اروپا ۵۲ درصد از اسیدهای آمینه مورد استفاده در افزودنیهای غذایی و داروها را بر حسب ارزش (مبلغ) از چین وارد میکند، اما این رقم بر حسب حجم فیزیکی به ۸۸ درصد میرسد. در مورد الکلهای پلیهیدریک (مصرفی در پلاستیک، لوازم آرایشی، رنگ و ضدیخ)، حدود ۹۶ درصد واردات اتحادیه اروپا از چین تامین میشود.
به گفته نویسنده این سایت: «خطر این نیست که اتحادیه اروپا مواد اولیه ارزان از چین میخرد. خطر این است که عرضه کمقیمت به تدریج تولید اروپا را غیراقتصادی میکند و اتحادیه را به همان منبعی وابسته میکند که صنایعش را از رده خارج کرده است.»
آلمان؛ خط مقدم بحران
آمارها نشان میدهد مازاد تجاری چین با اتحادیه اروپا در حال افزایش است. چین اکنون بزرگترین شریک تجاری آلمان است و از آمریکا پیشی گرفته است. دادههای گمرک چین نشان میدهد مازاد تجاری چین با آلمان بین سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ از ۱۲ میلیارد دلار به ۲۵ میلیارد دلار رسیده و بیش از دو برابر شده است. واردات از چین به آلمان به ۱۱۸ میلیارد دلار رسیده، در حالی که صادرات به ۹۳ میلیارد دلار کاهش یافته است.
برآورد میشود از سال ۲۰۱۹ تاکنون حدود ۲۵۰ هزار شغل صنعتی در آلمان از بین رفته باشد. صنعت خودروسازی بیشترین کاهش را داشته و بین سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ حدود ۵۱ هزار شغل در این بخش حذف شده است. آلمان ماهانه ۱۰ تا ۱۵ هزار شغل صنعتی را از دست میدهد.
اسکلوند میگوید: «در آخرین نظرسنجی اعتماد تجاری ما، ۲۶ درصد از اعضا، حضور خود در چین را افزایش دادهاند. اگر این روند ادامه یابد، در مقطعی این موضوع فراتر از یک مسئله اقتصادی خواهد بود و به یک مسئله امنیتی برای آلمان تبدیل میشود.»
«اندرو اسمال»، مدیر برنامه آسیا در شورای روابط خارجی اروپا میگوید: «چین هنوز در بحث آنچه در صنعت اروپا میگذرد، بسیار کموزن است.»
اتحادیه اروپا دو پیشنهاد قانونی برای محافظت از صنعت خود ارائه کرده است: «قانون شتابدهنده صنعتی» معروف به قانون «ساخت اتحادیه اروپا» و بهروزرسانی قانون امنیت سایبری ۲۰۱۹ که به شرکتها اجازه میدهد به دلایل امنیتی نسبت به خرید از چین خودداری کنند. اما این قوانین تا سال ۲۰۲۷ به اجرا درخواهند آمد و اتحادیه اروپا برای نجات فوری صنعت خود تحت فشار است.
اسمال میگوید که چین نیازی به جلوگیری از اقدامات جدید اتحادیه اروپا ندارد، فقط کافی است که روند تصویب آنها را مختل کند تا صادراتش جاری بماند.