هشدار درباره استفاده از هوش مصنوعی به جای رواندرمانی
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اینکه استفاده از هوش مصنوعی به جای روانشناس میتواند خطرناک باشد، گفت: هوش مصنوعی در حوزه آموزش و افزایش آگاهی عمومی درباره سلامت روان میتواند کمککننده باشد، اما نمیتواند جایگزین رابطه درمانی انسانی شود.
به گزارش آتیهآنلاین از وزارت بهداشت، اسماعیل سلطانی، دکتری روانشناسی بالینی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، اظهار کرد: با توجه به گسترش استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در سالهای اخیر، این فناوری به یکی از منابع در دسترس برای دریافت اطلاعات و آگاهی در حوزههای مختلف، از جمله سلامت روان، تبدیل شده است. با این حال، هوش مصنوعی اگرچه میتواند در برخی موارد نقش مؤثری در آموزش، افزایش آگاهی و ارائه اطلاعات عمومی داشته باشد، اما نمیتواند جایگزین روانشناس و رابطه درمانی شود.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اینکه استفاده از هوش مصنوعی به جای روانشناس اقدامی نادرست و بالقوه خطرناک است، اشاره کرد:تغییر روانشناختی صرفا از طریق آگاهی حاصل نمیشود و به عوامل و فرایندهای دیگری نیز وابسته است. رواندرمانی فرایندی پیچیده و چند بعدی است که در آن رابطه انسانی نقش بسیار مهمی ایفا میکند.
سلطانی ادامه داد: رواندرمانی به افراد کمک میکند تا افکار، احساسات و الگوهای رفتاری خود را تغییر دهند و این فرایند با افزایش سطحی دانش و اطلاعات جبران نمیشود. همچنین، رواندرمانی علمی است که تفاوتهای فردی در آن اهمیت فراوان دارد و میتوان گفت به تعداد انسانها، شیوههای درمانی فردیسازیشده وجود دارد.
وی مهمترین تفاوت میان هوش مصنوعی و رواندرمانی را در ماهیت رابطه درمانی دانست و گفت: در رابطه درمانی، زنده بودن ارتباط انسانی، حضور در لحظه، اصالت رابطه و تجربه هیجانی مشترک اهمیت دارد؛ در حالی که هوش مصنوعی یک ابزار است و از گرمی، همدلی برخوردار نیست.
این روانشناس بالینی درباره شرایطی که استفاده از هوش مصنوعی میتواند خطرناک باشد نیز توضیح داد: زمانی که افراد رابطههای اصیل و واقعی و منابع حمایتی خود را کنار بگذارند و به هوش مصنوعی پناه ببرند، خطر ایجاد میشود. استفاده مداوم و افراطی از این ابزارها ممکن است در بلندمدت موجب وابستگی و اتکای بیش از حد شود.