هرنیم ساعت یک زن به سرطان پستان مبتلا می شود؛ ضرورت انجام غربالگری

سیر صعودی سرطان پستان در کشور ضرورت پیشگیری و غربالگری در این زمینه را افزایش داده است. رئیس انجمن جراحی پستان کشور با تأکید بر روند صعودی ابتلا به انواع سرطان در ایران گفت: هرچند ایران به لحاظ شاخص‌های جهانی هنوز در رده کشورهای با شیوع کم تا متوسط قرار دارد و نرخ بروز آن حدود ۴۰ تا ۴۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر است، اما این شیوع سالیانه روندی افزایشی و تند دارد.

ناهید نفیسی، فلوشیپ جراحی انکوپلاستی پستان با اشاره به آمار رسمی ثبت سرطان در کشور گفت: بر اساس آمارهای سالیانه وزارت بهداشت، سالانه بین ۲۳ تا ۲۵ هزار مورد جدید ابتلا به سرطان پستان در ایران ثبت می‌شود که این رقم به معنای ابتلای تقریبی یک خانم در هر نیم ساعت است.

او ادامه داد: سن شیوع سرطان پستان در ایران حدود ۱۰ سال جوان‌تر از میانگین جهانی است. به دلیل بافت جمعیتی جوان کشور و قرارگیری متولدان دهه ۱۳۶۰ در سنین ۴۰ تا ۵۰ سالگی، میانگین سنی ابتلا در ایران بین ۴۸ تا ۵۰ سالگی است؛ این در حالی است که میانگین جهانی در سن ۶۰ سالگی قرار دارد و حدود ۲۵ درصد از بیماران ما زیر ۴۰ سال سن دارند.

تغییر سبک زندگی از سنتی به صنعتی  الگوی رشد سرطان را تغییر داده است: سالانه بین ۱۶۰ تا ۱۸۰ هزار مورد جدید از انواع سرطان در کشور رخ می‌دهد که علت عمده آن تغییر سبک زندگی، آلودگی هوا، تغییر الگوی تغذیه و مصرف غذاهای ناسالم و روغن‌های اکسیدشده، چاقی، مصرف دخانیات و قلیان، افزایش سن ازدواج، بارداری در سنین بالا یا نداشتن فرزند و عدم شیردهی است.

نفیسی، کاهش وزن را عاملی بسیار مهم در پیشگیری معرفی کرد و گفت: چاقی یکی از عوامل اصلی خطر به شمار می‌رود و مطالعات اخیر نشان داده است که کنترل چاقی و کاهش وزن می‌تواند تا ۴۷ درصد ریسک ابتلا به سرطان پستان را در زنان کاهش دهد؛ همچنین بارداری پیش از ۳۰ سالگی و شیردهی به فرزند از فاکتورهای محافظت‌کننده جدی برای بدن مادر هستند.

او با تأکید بر لزوم غربالگری دوره‌ای از سن ۴۰ سالگی گفت: حدود ۲۵ درصد از بیماران در بازه سنی ۴۰ تا ۵۰ سالگی قرار دارند، بنابراین توصیه اکید این است که همه بانوان با رسیدن به سن ۴۰ سالگی، حتی بدون داشتن هرگونه علامت یا سابقه خانوادگی، یک ماموگرافی پایه (بیس) انجام دهند تا روند سلامت بافت سینه ثبت و طبق نظر پزشک تکرار شود.

رئیس انجمن جراحی پستان کشور با رد شایعات فضای مجازی درباره آسیب ماموگرافی یادآور شد: ادعاهایی مانند ترکیدن کیست‌ها یا پخش‌شدن تومور در اثر فشار دستگاه ماموگرافی کاملاً غیرعلمی است؛ کیست‌های ساده پستان هیچ‌گاه بدخیم نمی‌شوند، تحت‌فشار ماموگرافی پاره نخواهند شد و برای درمان یا تخلیه کیست به اقدام مستقیم پزشک با سوزن نیاز است.

او با اشاره به فواید تشخیص زودهنگام در درمان تصریح کرد: اگر تومور در مراحل اولیه و زیر یک سانتی‌متر و پیش از درگیری غدد لنفاوی زیر بغل کشف شود، در بخش عمده‌ای از بیماران حتی نیازی به شیمی‌درمانی نخواهد بود؛ همچنین برای افراد زیر ۴۰ سال به دلیل تراکم بافت سینه ماموگرافی روتین توصیه نمی‌شود و این افراد در صورت مشاهده علائم، سابقه خانوادگی یا درد می‌توانند معاینه دستی و سونوگرافی را پیگیری کنند.

نفیسی با اشاره به تفاوت توده‌های سرطانی و خوش‌خیم گفت: کمتر از ۱۰ درصد توده‌های بدخیم با درد همراه‌اند و ۹۰ درصد توده‌های سرطانی هیچ دردی ندارند؛ ازاین‌رو بیماران به‌اشتباه تصور می‌کنند نبود درد نشانه بی‌خطری توده است.

به گفته او بسیاری از توده‌ها خوش‌خیم هستند و تنها نیازمند پایش شش‌ماهه برای بررسی عدم رشد هستند و ضرورتی برای جراحی یا تخلیه آن‌ها وجود ندارد.

وی یادآور شد: ۸۵ درصد افراد مبتلا به سرطان سینه، نخستین فرد در خانواده خود هستند و هیچ پیشینه ابتلایی در میان‌بستگان پدری یا مادری خود ندارند. بنابراین غربالگری برای افرادی که سابقه خانوادگی ندارند هم ضروری است.