همسریابی و پول نقد؛ برنامه کره جنوبی برای جلوگیری از کاهش جمعیت
از همسریابی دولتی تا مسکن ۱ دلاری و کمک ۱۰۰ هزار دلاری شرکتها کرهجنوبی در حال گرفتن نتیجه مثبت از سیاستهای رفاهی برای زادوولد بیشتر است.
برای سالها کره جنوبی پایینترین نرخ باروری کل (total fertility rate) در جهان را دارد. پیشبینی میشود تا اوایل دهه ۲۰۷۰، جمعیت کل کره جنوبی حدود یکسوم کاهش یابد. حدود نیمی از جمعیت این کشور ۶۵ ساله یا بیشتر خواهند بود، درحالیکه جمعیت در سن کار (۱۵ تا ۶۴ سال) بیش از ۲۰ میلیون نفر کاهش خواهد یافت.
این کشور در ۲۰ سال گذشته بیش از ۳۶۰ تریلیون وون (معادل حدود ۳۶۰ میلیارد دلار کانادا) را صرف برنامهها و سیاستهای جمعیتی برای افزایش نرخ زادوولد کرده است. با این حال، برای سالها، نرخ باروری همچنان در حال سقوط بود.
اکنون احتمالا این روند در حال تغییر است. نرخ باروری (که تعداد فرزندانی را اندازهگیری میکند که یک زن در طول حیات خود خواهد داشت) در سالهای ۲۰۲۴، ۲۰۲۵ و همچنین تا اکنون در سال جاری، اندکی افزایش یافته است. در سال ۲۰۲۳، نرخ باروری کره جنوبی ۰.۷۲ فرزند به ازای هر زن بود، تا ژانویه ۲۰۲۶، این رقم به ۰.۹۹ رسیده است.
اکنون محققان در سراسر جهان، از جمله در کانادا، در حال بررسی دقیق این هستند که کره جنوبی چه کار درستی انجام میدهد؟
شهردار نقش همسریاب را بازی میکند
در برخی از نقاط این کشور، دولت نقش همسریاب را ایفا میکند تا نرخ زادوولد را افزایش دهد.
«جونگ یه-اون»، ۳۱ ساله و «جین هیون-گو»، ۳۸ ساله میگویند اگر رویداد همسریابی که توسط دولت محلی در منطقه «دالسئو» نشده بود، هرگز همدیگر را ملاقات نمیکردند. جین میگوید: «ملاقات ما بدون این رویداد بسیار دشوار بود.» اکنون آنها ازدواج کرده و به فکر بچه دار شدن هستند.
این دقیقا همان نتیجهای بود که «لی تائه-هون» (Lee Tae-Hoon)، شهردار منطقه و همسریاب تازهکار، به دنبال آن بود. او در سال ۲۰۱۶ کمپینی را برای تشویق جوانان به ازدواج و بچه دار شدن راهاندازی کرد. او پارکی ساخته که امیدوار است جوانان در آن قرار بگذارند و حتی برای این برنامه طلسمهایی (mascots)هم سفارش داده است.
لی کاهش جمعیت را با بحران آب و هوا مقایسه میکند. او میگوید: «ما به کودکان درباره گرمایش جهانی آموزش میدهیم تا بدانند چرا اتفاق میافتد و چه کاری باید انجام دهند. من میخواهم به جوانان بیاموزم که بچهدار شدن هم مهم است. در غیر این صورت، آینده ما تاریک خواهد بود.»
مزایای مسکن و کمکهای نقدی
در سایر نقاط کره، دولتهای محلی مزایای مسکن ارائه میدهند. در شهر «اینچئون»، شهرداری مسکنی به زوجهای تازهازدواجکرده و والدین جدید با قیمت حدود ۱ دلار در روز ارائه میکند. ایده این است که جوانانی که در این آپارتمانها زندگی میکنند، بتوانند به جای نگرانی در مورد اجاره، بر بچه دار شدن تمرکز کنند.
این مزایا علاوه بر کمکهای نقدی دولت مرکزی است؛ مانند پرداخت یکجای حدود دو هزار دلار به والدین جدید (که برای فرزندان بعدی به سه هزار دلار افزایش مییابد) و همچنین کمک هزینه ماهانه حدود ۱۰۰ دلار.
همچنین کمکهای پزشکی نیز وجود دارد. در سئول، یک زن میتواند تا ۲۵ بار برای هر فرزند تحت درمان لقاح آزمایشگاهی (IVF) قرار گیرد که بیشتر هزینه آن توسط دولت پوشش داده میشود. در مقایسه، در کانادا تنها برخی از استانها این فرآیند پرهزینه را آن هم تنها برای یک بار در طول زندگی پوشش میدهند.
شرکتی که به کارمندان خود به ازای هر فرزند 100 هزار دلار میدهد
این فقط دولت نیست که جوانان را به بچه دار شدن تشویق میکند. شرکتها نیز وارد عمل شدهاند.
در شرکت «کرفتون» (Krafton) مستقر در سئول و فعال در حوزه تولید بازیهای ویدئویی، کارمندان به ازای هر فرزند حدود 100 هزار دلار دریافت میکنند. این پرداخت به صورت 60 هزار دلار به صورت یکجا و سپس 40 هزار دلار در سالهای اولیه زندگی کودک پرداخت میشود.
مزایای دیگری نیز وجود دارد: یک مهدکودک رایگان شرکتی که از ساعت ۸:۳۰ صبح تا ۹:۳۰ شب باز است، تا دو سال مرخصی والدین و یک فرآیند استخدام خودکار برای پر کردن جای خالی افرادی که در مرخصی هستند، تا والدین جدید احساس گناه نکنند یا تحت فشار برای بازگشت زودهنگام قرار نگیرند.
«چوی جه-کون»، رئیس امور عمومی کرفتون میگوید این موضوع برای بقای شرکت حیاتی است. او میگوید: «اگر نرخ زادوولد به همان شکلی که سالها ادامه داشته، به سقوط خود ادامه دهد، در نهایت کل جامعه کره جنوبی از جمله کسبوکار ما، برای بقا با مشکل مواجه خواهد شد.»
به نظر میرسد این تلاشها نتیجه داده است، زیرا این شرکت میگوید از زمان آغاز این برنامه، کارمندان بیشتری بچه دار شدهاند. اکنون کرفتون با محققان دانشگاه ملی سئول همکاری میکند تا مشخص شود آیا این برنامه باعث افزایش زادوولد کارمندان شده است یا خیر.
آیا سیاستهای افزایش جمعیت (pronatalist) موثر هستند؟
پروفسور «مکسول هارت»، از دانشگاه کوئینز کانادا، از جمله محققانی است که به دقت اتفاقات کره جنوبی را زیر نظر دارد.
نرخ باروری کانادا نیز در پایینترین سطح تاریخی خود یعنی ۱.۲۵ قرار دارد. آمار کانادا میگوید زنان بیشتری از فرزندآوری خودداری میکنند، مادری را به تاخیر میاندازند یا با موانعی برای بچهدار شدن روبرو هستند.
به طور کلی، محققان دریافتهاند که سیاستهای افزایش جمعیت موثرترین راه برای مقابله با کاهش جمعیت نیست. برای مثال، نمیتوان با اطمینان گفت که سیاستهای جمعیتی کره در دو سال گذشته جواب دادهاند، زیرا این سیاستها در دهههای قبل بینتیجه بودند. یک مقام وزارت آمار و دادهها در کره جنوبی میگوید که عوامل دیگری نیز ممکن است در کار باشند، مانند تعداد بیشتر افراد در اوایل دهه ۳۰ زندگی یا تغییر نگرشها درباره ازدواج.
در حالی که دلایل منفی سلبی مانند ناامنی یا نااطمینانی اقتصادی برای کاهش نرخ زادوولد در برخی کشورها وجود دارد، هارت میگوید دلایل مثبتی و ایجابی هم برای کاهش نرخ زاد و ولد وجود دارد. او میگوید: «میزان تحصیلات زنان، آزادی، داروهای ضدبارداری و بهداشت چیزهایی نیستند که بخواهیم برعکسشان کنیم.»
به گفته هارت، سیاستهایی مانند برنامههای اجرا شده در کره جنوبی میتوانند رفاه مردم، انسجام اجتماعی و توسعه اقتصادی را بهبود بخشند. این بهبود شامل مسکن ارزان، مزایای بیشتر و فضاهای عمومی مناسبتر برای روابط عاشقانه است.
هارت فکر میکند این اهداف به همان اندازه تلاش برای افزایش جمعیت ارزشمند هستند، به ویژه با توجه به اینکه جمعیت جهان پیش از پایان قرن کاهش خواهد یافت. او میگوید: «این واقعیتی است که با آن روبروییم. حالا بهترین کاری که میتوانیم با این واقعیت انجام دهیم چیست؟ چه نکات مثبتی در این روند وجود دارد و چه امکانات استفادهنشدهای را میتوانیم به کار گیریم؟»
منبع: www.cbc.ca