اجرای آزمایشی پزشکی خانواده در بهارستان؛ اجرای طرح به منابع پایدار و جذب پزشک نیاز دارد

به گزارش آتیه آنلاین، اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع با هدف ساماندهی دریافت خدمات درمانی، تقویت پیشگیری از بیماری‌ها و کنترل هزینه‌های نظام سلامت در دستور کار وزارت بهداشت قرار گرفته است. نادر توکلی، رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، با تأکید بر ضرورت تأمین منابع مالی پایدار و نیروی انسانی گفت اجرای موفق این برنامه به همکاری مردم، مشارکت پزشکان و ایجاد مشوق برای بیماران و اعضای تیم سلامت نیاز دارد. اجرای پایلوت این برنامه در شهرستان بهارستان استان تهران با جمعیتی حدود ۶۰۰ هزار نفر آغاز شده است.

پزشکی خانواده؛ فراتر از حضور یک پزشک

نادر توکلی در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه برنامه پزشکی خانواده صرفاً به حضور یک پزشک محدود نمی‌شود، اظهار کرد: در این برنامه، تیم سلامت مسئولیت مراقبت از افراد را برعهده دارد و تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد اجرای مناسب پزشکی خانواده و نظام ارجاع می‌تواند در بلندمدت منافع قابل‌توجهی برای نظام سلامت به همراه داشته باشد.

او رویکرد پیشگیرانه را یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های این برنامه دانست و توضیح داد که آموزش خودمراقبتی، انجام غربالگری به‌ویژه برای بیماری‌های مزمن و سرطان‌ها و مراقبت از بیماران مبتلا به بیماری‌هایی مانند دیابت برای جلوگیری از بروز عوارض، از وظایف تیم پزشکی خانواده است.

به گفته رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، اجرای این برنامه به زمان نیاز دارد و نمی‌توان انتظار داشت تمام اهداف آن در کوتاه‌مدت محقق شود.

سه رکن اصلی اجرای برنامه پزشکی خانواده

توکلی سه رکن اساسی اجرای این برنامه را اعتقاد مدیران ارشد وزارت بهداشت، همکاری مردم و تأمین منابع مالی پایدار برای به‌کارگیری تیم سلامت عنوان کرد.

او تأمین منابع پایدار را مهم‌ترین چالش اجرای برنامه دانست و گفت دولت وعده‌هایی در این زمینه داده است. پس از تأمین منابع، جذب پزشک و تعیین مشوق‌های لازم برای اعضای تیم سلامت نیز از الزامات اجرای برنامه به شمار می‌روند؛ موضوعاتی که به گفته او، در بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌های وزارت بهداشت پیش‌بینی شده‌اند.

توکلی همچنین بر ضرورت ایجاد مشوق برای بیماران تأکید کرد تا با کاهش سهم پرداختی مردم و بهبود سازوکار ویزیت پزشکان، مشارکت در برنامه افزایش یابد.

آغاز اجرای پایلوت در بهارستان با مشارکت ۴۰ درصد جمعیت بیمه‌شده

رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی ایران از آغاز اجرای آزمایشی پزشکی خانواده در شهرستان بهارستان استان تهران خبر داد و گفت تخصیص جمعیت به پزشکان در این منطقه آغاز شده است.

بر اساس ارزیابی‌های اولیه، اجرای برنامه در بهارستان به حدود ۲۰۰ پزشک عمومی نیاز دارد. به گفته توکلی، به‌کارگیری پزشکان به‌صورت پلکانی پیش رفته و تاکنون ۴۰ درصد جمعیت بیمه‌شده به پزشکان اختصاص یافته است.

در ساختار نظام ارجاع، کلینیک‌ها و بیمارستان‌ها سطح دوم ارائه خدمات را تشکیل می‌دهند و ارجاع بیماران برای بستری و دریافت خدمات بیمارستانی در سطح سوم انجام می‌شود. توکلی گفت پیگیری اجرای این سطوح ادامه دارد و استمرار برنامه می‌تواند به شناسایی و رفع مشکلات کمک کند.

او همچنین از برگزاری جلسات هفتگی در وزارت بهداشت برای رصد روند اجرا خبر داد و همکاری سازمان بیمه سلامت و سازمان تأمین اجتماعی را، به‌ویژه به دلیل نقش بیمارستان‌های تأمین اجتماعی در ارائه خدمات سطح دوم، ضروری دانست.

کنترل هزینه‌های درمان با پرونده الکترونیک سلامت

توکلی یکی از اهداف مهم برنامه پزشکی خانواده را کنترل هزینه‌های نظام سلامت در بلندمدت عنوان کرد. به گفته او، در شرایط فعلی محدودیت کافی برای بسیاری از تجویزهای آزمایشگاهی، تصویربرداری و خدمات پاراکلینیکی وجود ندارد و همین مسئله می‌تواند هزینه‌ها را افزایش دهد.

با اجرای نظام ارجاع و دسترسی پزشک به سوابق درمانی بیمار، امکان جلوگیری از تجویزهای تکراری فراهم می‌شود. برای مثال، اگر بیماری اخیراً MRI انجام داده باشد، پزشک می‌تواند نتیجه آن را در پرونده الکترونیک مشاهده کند و از درخواست غیرضروری دوباره این خدمت جلوگیری کند.

رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی ایران گفت تغییرات لازم در پرونده الکترونیک سلامت و سامانه‌های بیمارستانی انجام شده است. همچنین فرایند نوبت‌دهی و اطلاع‌رسانی زمان نوبت از طریق پیامک در حال انجام است.

کمبود نیروی انسانی و بدهی بیمه‌ها

توکلی کمبود پزشک و نیروی انسانی را از مشکلات اصلی دانشگاه علوم‌پزشکی ایران در اجرای این برنامه دانست و گفت جذب و استخدام نیرو در حوزه بهداشت دشوار است. او تأکید کرد بدون منابع مالی پایدار، پیشبرد صحیح برنامه امکان‌پذیر نخواهد بود.

رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی ایران همچنین از بدهی قابل‌توجه سازمان‌های بیمه‌گر به نظام سلامت و عقب‌ماندگی در پرداخت مطالبات مراکز درمانی خبر داد. با وجود این مشکلات، او تأکید کرد هیچ فردی نباید به دلیل نداشتن پول از خدمات سلامت محروم شود.

به گفته توکلی، پرداخت از جیب مردم در بیمارستان‌های دولتی تحت پوشش این دانشگاه حدود ۲۱ درصد است. او افزایش قیمت دارو و تجهیزات پزشکی را از دیگر چالش‌های نظام سلامت دانست.

تأمین متمرکز دارو و ضرورت حمایت از پزشکان

توکلی اعلام کرد تأمین دارو و تجهیزات مورد نیاز ۲۰ بیمارستان تحت پوشش دانشگاه علوم‌پزشکی ایران به‌صورت متمرکز انجام می‌شود و به گفته او، بیماران برای تهیه دارو و تجهیزات مورد نیاز بستری نباید به خارج از بیمارستان ارجاع داده شوند. او این موضوع را از خطوط قرمز دانشگاه برای جلوگیری از تحمیل هزینه‌های اضافی به خانواده‌ها دانست.

رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی ایران در ادامه، آموزش پزشکان عمومی و ایجاد مشوق‌های شغلی را از راهکارهای افزایش مشارکت در برنامه پزشکی خانواده عنوان کرد. دانشجویان سال آخر پزشکی عمومی به مدت دو ماه در مراکز جامع سلامت آموزشی کارآموزی می‌کنند و با اصول پزشکی خانواده آشنا می‌شوند.

او همچنین بر ضرورت تنظیم قراردادهایی تأکید کرد که بخشی از هزینه‌های مطب پزشکان را پوشش دهد؛ زیرا هزینه‌های مطب در کلان‌شهرها بالاست. به گفته توکلی، علاوه بر حمایت مالی، باید بسته‌های توانمندسازی برای پزشکان تدوین شود تا دانش و مهارت آنان به‌روز بماند و بتوانند پروتکل‌های درمانی بیماری‌های شایع را به‌درستی اجرا کنند.