جمعهکاری به جای خاموشی کارخانهها؛ راهکار جدید برای جبران زیان قطعی برق
قطعیهای مکرر برق در ماههای اخیر، علاوه بر ایجاد اختلال در روند فعالیت واحدهای تولیدی، حالا بحث تازهای را در حوزه روابط کار مطرح کرده است؛ اینکه آیا میتوان روزهایی را که کارخانهها به دلیل خاموشی ناچار به توقف فعالیت هستند، با روز تعطیل هفتگی جابهجا کرد و به این ترتیب، بخشی از زمان از دسترفته تولید را جبران کرد؟
به گزارش آتیهآنلاین، این موضوع در جلسه مقدماتی شورای عالی کار که روز گذشته، شنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۵، با حضور مسئولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و شماری از نمایندگان تشکلهای کارگری برگزار شد، مورد بحث قرار گرفت. یکی از پیشنهادهای مطرحشده این بود که روز خاموشی کارخانه به عنوان تعطیلی هفتگی واحد تولیدی در نظر گرفته شود و در مقابل، کارگران در روز جمعه که تعطیل هفتگی آنهاست، در محل کار حاضر شوند.
این پیشنهاد البته تنها به جابهجایی یک روز تعطیل محدود نمیشود؛ چراکه در صورت اجرای آن، نحوه پرداخت دستمزد، فوقالعاده کار در روز جمعه، تنظیم ساعات کاری و حتی میزان رضایت کارگران از تغییر برنامه کاری نیز باید مشخص شود.
صنایع به دنبال جبران روزهای خاموشی؛ کارگران نگران حقوق خود
ماجرا از آنجا اهمیت پیدا میکند که واحدهای تولیدی در زمان قطعی برق، عملاً بخشی از ظرفیت کاری خود را از دست میدهند. فعالان بخش صنعت معتقدند اگر روز خاموشی با روز تعطیل هفتگی جابهجا شود، کارخانهها میتوانند بدون آنکه روزهای کاری بیشتری به تقویم کاری آنها اضافه شود، بخشی از تولید ازدسترفته را جبران کنند.
پیش از این نیز پیشنهاد جایگزینی روزهای خاموشی صنایع با تعطیلی هفتگی از سوی فعالان بخش صنعت مطرح شده بود. بر اساس این طرح، اگر برق یک کارخانه مثلاً در روز یکشنبه یا سهشنبه قطع شود، همان روز به عنوان تعطیلی هفتگی واحد در نظر گرفته شود و کارگران در روز جمعه به محل کار بروند.
با این حال، نمایندگان کارگری تأکید دارند که اجرای چنین طرحی نباید به حذف حقوق قانونی کارگران منجر شود. بر اساس ماده ۶۲ قانون کار، جمعه روز تعطیل هفتگی کارگران است و در صورت اشتغال کارگر در این روز، باید مقررات مربوط به پرداخت فوقالعاده رعایت شود.
فتحالله بیات، فعال کارگری، با تأکید بر همین موضوع گفته است اگر کارفرما کارگر را در روز جمعه به کار بگیرد، باید بابت کار در این روز، فوقالعاده مربوط پرداخت شود و حقوق کارگر نباید تحت تأثیر جابهجایی روزهای تعطیل قرار گیرد. به گفته او، کارگر باید رضایت خود را نسبت به تغییر شرایط کاری اعلام کند.
تصمیم نهایی هنوز روی میز شورای عالی کار
ولیالله صالحی، کارشناس حوزه کار، نیز با اشاره به پیشنهاد مطرحشده در نشست فعالان اقتصادی با رئیسجمهور، تأکید کرده است که اگر کارفرما روز جمعه را جایگزین روز خاموشی کند، حضور کارگران در این روز باید با پرداخت حقوق و مزایای قانونی همراه باشد.
در مقابل، فعالان صنعتی اجرای این طرح را راهی برای کاهش زیان ناشی از محدودیت برق میدانند. خالقی، دبیرکل خانه صمت، و سهلآبادی، رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت ایران، پیشتر بر ضرورت استفاده از این ظرفیت تأکید کرده بودند و معتقد بودند جابهجایی روز تعطیل میتواند به حفظ نظم تولید کمک کند.
با این حال، پیشنهاد جابهجایی تعطیلی هفتگی هنوز به تصمیم نهایی نرسیده است. موضوع در شورای عالی کار همچنان در حال بررسی است و در صورت ادامه این مسیر، تعیین تکلیف درباره نحوه پرداخت فوقالعاده جمعهکاری، ساعات کار و حقوق قانونی کارگران، بخش مهمی از تصمیم نهایی خواهد بود؛ تصمیمی که باید میان نیاز صنایع به جبران خسارت قطعی برق و حفظ حقوق کارگران تعادل برقرار کند.