افزایش تصادفات دوچرخه‌سواران در تهران؛ مرگ ۱۴۱ عابر پیاده در نیم‌سال اول ۱۴۰۴
در حالی‌که دوچرخه به‌عنوان یکی از ابزارهای حمل‌ونقل پاک مورد تشویق مدیریت شهری است، نبود مسیرهای ایمن و افزایش تصادفات، دوچرخه‌سواری را در تهران به چالشی برای امنیت تبدیل کرده است. پلیس راهور با استناد به قانون، تردد دوچرخه در خیابان‌های شلوغ را ممنوع دانسته و از افزایش تصادفات این گروه در نیم‌سال اخیر خبر می‌دهد.
چرا باید از خیابان برای دوچرخه ترسید؟در حالی که دوچرخه به‌عنوان وسیله‌ای کم‌مصرف و سازگار با محیط‌زیست شناخته می‌شود، آمارها از افزایش تصادفات دوچرخه‌سواران در تهران خبر می‌دهد؛ شهری که نه مسیر ایمن دارد، نه فرهنگ ترافیکی آرام.
با آغاز پاییز و شلوغ‌تر شدن معابر، صدای زنگ دوچرخه در ازدحام خودروها گم می‌شود. خیابان‌های پایتخت برای دوچرخه‌سواران جایی ندارد، و قانون هم تاکید داردتردد دوچرخه در معابر شلوغ ممنوع است.
فیروز کشیر، معاون اجتماعی و فرهنگی پلیس راهور تهران بزرگ، توضیح می‌دهد: راندن دوچرخه در معابر نیاز به گواهینامه ندارد، اما تردد آن در خیابان‌های شلوغ ممنوع است.
او با اشاره به ماده ۲۶ آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی یادآور می‌شود: هرکس که بخواهد با هر نوع وسیله نقلیه موتوری و زمینی رانندگی کند، باید قبل از رانندگی، گواهینامه مربوط به آن وسیله را دریافت کند.
کشیر ادامه می‌دهد: در قوانین آمده، کسی که هدایت وسیله نقلیه موتوری یا غیر موتوری را داشته باشد راننده محسوب می‌شود، اما دوچرخه به‌دلیل نداشتن موتور و سرعت پایین، از این قاعده مستثنی است و نیازی به گواهینامه ندارد؛ با این حال راکبان آن باید تمام قوانین را رعایت کنند تا در امان بمانند.
آمار پلیس راهور نشان می‌دهد در سال گذشته ۴۰ فقره تصادف خسارتی، ۱۴۴ مورد تصادف جرحی و ۲ فقره تصادف فوتی برای دوچرخه‌سواران رخ داده است.از ابتدای امسال نیز ۲۹ تصادف خسارتی، ۱۲۳ مورد جرحی و ۳ فقره فوتی ثبت شده است؛ آماری که به گفته کشیر، نشان از افزایش مرگ دوچرخه‌سواران در سال جاری دارد.
کشیر می‌گوید:بر اساس ماده ۱۶۷ آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی، عبور موتورسیکلت و دوچرخه از پیاده‌رو، بازار و نقاط شلوغ ممنوع است؛ این وسایل باید از مسیرهای ویژه خود عبور کنند.
او تأکید می‌کند: عابرپیاده‌ای که سوار خودرو، موتورسیکلت، دوچرخه یا حتی اسکوتر و اسکیت شود، دیگر عابر نیست و از دید قانون راننده محسوب می‌شود؛ بنابراین باید همانند سایر رانندگان قوانین را رعایت کند.
کشیر همچنین هشدار می‌دهد:طبق ماده ۲۰۵ آیین‌نامه، تکیه دادن یا آویزان شدن دوچرخه‌سوار، اسکیت‌سوار و اسکوترسوار به وسایل نقلیه عمومی مثل وانت‌ها، ممنوع و بسیار خطرناک است.
اما خطر فقط برای دوچرخه‌سواران نیست. عابران پیاده نیز از وضعیت ترافیک پایتخت در امان نیستند.به گفته کشیر، از ابتدای امسال ۲ هزار و ۷۸۳ نفر در تصادفات جرحی مجروح و ۱۴۱ عابرپیاده در تصادفات فوتی کشته شده‌اند.
او با اشاره به آغاز مهر و افزایش ترافیک می‌گوید:در پاییز، روزها کوتاه‌تر و هوا زود تاریک می‌شود، بنابراین عابرین پیاده باید لباس‌هایی با رنگ روشن بپوشند تا دیده شوند و از پل‌های عابر پیاده عبور کنند.
کشیر درباره تقصیر عابران در تصادفات می‌گوید:بر اساس ماده ۲۱۵ آیین‌نامه، عابرپیاده باید ۱۱ بند را رعایت کند؛ در غیر این صورت در تصادفات مقصر شناخته می‌شود.
آمارها نشان می‌دهد که تهران هنوز زیرساخت کافی برای حضور ایمن دوچرخه‌سواران و عابران ندارد. قوانین مشخص‌اند اما اجرای آن‌ها با واقعیت‌های شهری همخوان نیست؛ شهری که نه مسیر اختصاصی کافی دارد، نه فرهنگ عبور و مرور ایمن.در چنین شرایطی، به‌نظر می‌رسد ساماندهی هم‌زمان «رفتار ترافیکی»، «آموزش شهری» و «طراحی زیرساخت» تنها راه کاهش تلفات برای دوچرخه‌سواران و عابران پایتخت باشد ،راهی که هنوز در آغاز آن ایستاده‌ایم.