افزایش مرگبار هانتاویروس در آرژانتین؛ کارشناسان تغییر اقلیم را مقصر میدانند
موارد ابتلا به هانتاویروس در آرژانتین طی یک سال تقریبا دو برابر شده و به ۱۰۱ نفر رسیده است. کارشناسان میگویند تغییر اقلیم و تخریب زیستگاه، گسترش جوندگان ناقل ویروس را تسهیل کرده است.
موارد ابتلا به هانتاویروس در آرژانتین طی یک سال گذشته تقریبا دو برابر شده است. اخیرا وزارت بهداشت این کشور از ۳۲ مورد مرگ و بالاترین تعداد مبتلایان از سال ۲۰۱۸ خبر داد.
بر اساس گزارش جدید سیانان این افزایش در حالی رخ میدهد که مقامات آرژانتین در تلاشاند مسیر سفر زوجی را ردیابی کنند که پس از ابتلا به این ویروس در کشتی کروز «اموی هوندیوس» جان باختند. این کشتی در اول آوریل از بندر اوشوآیا در جنوب آرژانتین حرکت کرده و اکنون به سمت جزایر قناری اسپانیا در حرکت است. انتظار میرود صبح یکشنبه به بندر گرانادیا در تنریف برسد.
طبق اعلام وزارت بهداشت آرژانتین، فصل جاری (که از ژوئن ۲۰۲۵ آغاز شده) تاکنون ۱۰۱ مورد تایید شده هانتاویروس داشته است، درحالیکه این رقم در مدت مشابه فصل قبل فقط ۵۷ مورد بود. همچنین میزان مرگومیر ۱۰ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته است. این آمار شامل شیوع روی کشتی کروز نمیشود؛ منشأ آن شیوع هنوز ناشناخته است.
اگرچه در دهههای اخیر هیچ موردی از هانتاویروس در اوشوآیا ثبت نشده، اما این ویروس در برخی مناطق دیگر آرژانتین بومی است. چهار منطقه تاریخی پرخطر شامل شمال غرب (سالتا، خوخوی، توکومان)، شمال شرق (میسیونس، فورموسا، چاکو)، مرکز (بوئنوس آیرس، سانتافه، انتره ریوس) و جنوب (نئوکن، ریو نگرو، چوبوت) است. تصور میشود زوج هلندی که در کشتی جان باختند، به میسیونس و نئوکن سفر کرده بودند.
در سالهای گذشته، هانتاویروس بیشتر با پاتاگونیا در جنوب آرژانتین مرتبط بود، اما امسال بیشتر موارد در منطقه مرکزی یافت شده و استان بوئنوس آیرس با ۴۲ مورد بیشترین آمار را دارد. شیوع روی کشتی به سویه «آندز» ویروس نسبت داده شده است؛ سویهای نادر اما بالقوه شدید که در برخی موارد میتواند از طریق تماس نزدیک انسانی منتقل شود.
تغییر اقلیم مقصر اصلی است
وزارت بهداشت آرژانتین اعلام کرد: «افزایش تعامل انسان با محیطهای وحشی، تخریب زیستگاه، احداث شهرکهای کوچک در مناطق روستایی و اثرات تغییر اقلیم به ظهور موارد بیماری در خارج از مناطق تاریخی کمک میکند.»
پدیدههای شدید آب و هوایی مانند خشکسالی و بارانهای سیلآسا در سالهای اخیر نیز این روند را تشدید کردهاند. افزایش دما باعث تغییر در اکوسیستم شده و بر حضور موش دمدراز (ناقل اصلی ویروس در آرژانتین و شیلی) تاثیر گذاشته است.
ادواردو لوپز، متخصص بیماریهای عفونی و مشاور دولت آرژانتین در دوران همهگیری کووید، توضیح داد: «این جوندگان توانایی بهتری برای سازگاری با تغییر اقلیم دارند که میتواند تعداد بالای موارد ابتلا را توضیح دهد.»
روبرتو دباگ، معاون انجمن بینالمللی واکسینولوژی آمریکای لاتین، معتقد است که آتشسوزیهای جنگلی انسان و حیات وحش را به مکانهای جدید کشانده و خطر ابتلا را افزایش داده است. او هشدار داد هر کسی که به مناطق پرخطر سفر میکند، اگر منطقه از بوتهزایی پاکسازی نشده باشد، در معرض خطر بسیار بالایی قرار دارد.
مقامات بهداشتی به اوشوآیا سفر خواهند کرد تا جوندگان مناطق مرتبط با مسیر زوج هلندی را صید و بررسی کنند.
مقایسه با کووید؛ «این کووید دیگر نیست»
شیوع هانتاویروس در کشتی کروز نگرانیهایی را درباره همهگیری جدید ایجاد کرده است. اما دکتر شارلوت همر، استاد دانشگاه کمبریج، به سیانان گفت: «من میفهمم چرا مردم به این نتیجه میرسند، اما اگر به ویروس و بیماری نگاه کنید، با چیز کاملا متفاوتی روبروییم.»
او توضیح داد که سویه آندز معمولا فقط در تماس بسیار نزدیک با جوندگان آلوده منتقل میشود و انتقال انسان به انسان محدود است و نیازمند تماس طولانی. با این حال، کشتی کروز یکی از آن مکانهایی است که تماس نزدیک و طولانی در فضاهای نسبتا کوچک رخ میدهد. اما او تاکید کرد که از نظر پتانسیل انتقال، این ویروس بسیار متفاوت از کووید است.
در اقدامی غیرمعمول، تدروس آدهانوم، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، نامهای خطاب به مردم تنریف منتشر کرد. او گفت: «میدانم نگران هستید و وقتی واژه شیوع را میشنوید، خاطراتی زنده میشوند که همه ما هنوز آنها را فراموش نکردهایم، اما باید شفاف بشنوید: این یک کووید دیگر نیست.» او تاکید کرد که یک طرح گامبهگام برای تضمین ایمنی مسافران و ساکنان جزیره طراحی شده و خطر انتقال پایین است زیرا در حال حاضر هیچ مسافر مشکوکی در کشتی نیست.