افزایش اعتبارات تأمین آب؛ تقویت خرید تضمینی آب و پساب
گزارش رسمی مرکز پژوهشهای مجلس درباره بخش آب در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ نشان میدهد جهتگیری اصلی اعتبارات به سمت تأمین آب شرب، رفع تنش آبی شهرها، توسعه زیرساختهای آب و فاضلاب و خرید تضمینی آب و پساب حرکت کرده است؛ مسیری که بهگفته این گزارش، در چارچوب اهداف برنامه هفتم پیشرفت و با تمرکز بر مدیریت یکپارچه منابع آب تدوین شده است.
گزارش بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در بخش آب که از سوی مرکز پژوهشهای مجلس منتشر شده تصویری از ساختار منابع، مصارف و جهتگیریهای اصلی دولت در حوزه آب ارائه میدهد. این گزارش نشان میدهد بخش قابلتوجهی از اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای در حوزه «مدیریت یکپارچه منابع آب، خاک و پوشش گیاهی»، «تأمین و عرضه آب» و «توسعه تأسیسات فاضلاب و بازچرخانی» متمرکز شده است.بر اساس این گزارش، مجموع اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای در بخش آب به رقمی در حدود یکهزار هزار میلیارد ریال میرسد که در قالب چند فصل اصلی هزینه خواهد شد. سهم عمده این اعتبارات به برنامههای تأمین آب، توسعه شبکههای آب و فاضلاب، حفاظت از منابع آب و طرحهای زیرساختی اختصاص یافته است.
گزارش مرکز پژوهشها همچنین به ساختار منابع شرکتهای وابسته به بخش آب اشاره میکند. طبق این گزارش، مجموع منابع شرکتهای فعال در این حوزه به بیش از ۳۵۶ هزار میلیارد ریال میرسد که بخش عمدهای از آن به شرکتهای آب منطقهای و آب و فاضلاب اختصاص دارد.در این میان، اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای شرکتهای آب منطقهای بیش از ۲۶۰ هزار میلیارد ریال برآورد شده که بخش اعظم آن از منابع عمومی دولت تأمین میشود. همچنین شرکتهای آب و فاضلاب نیز سهم قابلتوجهی از اعتبارات سرمایهای را دریافت خواهند کرد.
بررسی جداول برنامهای نشان میدهد بیشترین رشد اعتبارات مربوط به برنامه «تأمین آب» است که در مقایسه با سال قبل افزایش قابلتوجهی داشته و بخش عمده منابع سرمایهای را به خود اختصاص داده است.پس از آن، برنامههای «توسعه زیرساختهای آب و خاک کشاورزی»، «ارائه خدمات آب شهری و روستایی» و «حفاظت و بهرهبرداری از منابع آب» در ردیفهای بعدی دریافت اعتبار قرار دارند.
در لایحه بودجه ۱۴۰۵ چند طرح مشخص برای کاهش تنش آبی شهرها پیشبینی شده است. از جمله این طرحها، انتقال بخشی از اعتبارات برای آبرسانی به شهرهای دارای تنش آبی و ارتقای کیفیت آب شرب است که با هدف تکمیل تا سال ۱۴۰۸ تعریف شده است.همچنین تقویت اعتبارات خرید تضمینی آب استحصالی و پساب تصفیهشده از بخش غیردولتی در دستور کار قرار گرفته تا از ظرفیت بخش خصوصی در تأمین منابع آب استفاده شود.
طرحهای ویژه برای آب شرب تهران
یکی از محورهای مهم گزارش، طرحهای مرتبط با رفع تنش آب شرب تهران است. بر اساس پیشنهادهای درجشده در گزارش، پروژههایی مانند انتقال آب از سد لار و تکمیل خط جایگزین انتقال آب از مخزن زیاران به آبگیر بیلقان برای تأمین آب پایتخت در نظر گرفته شده است.این طرحها با ترکیبی از منابع عمومی دولت و سایر منابع مالی اجرا میشوند و هدف آنها افزایش پایداری تأمین آب شرب تهران عنوان شده است.
گزارش مرکز پژوهشها تأکید میکند لایحه بودجه ۱۴۰۵ در حوزه آب بدون تبصرههای متعدد و عمدتاً در قالب جداول ماده واحده تنظیم شده و تلاش شده است سیاستهای آن بر اساس اسناد بالادستی، از جمله برنامه هفتم پیشرفت، تدوین شود.در این چارچوب، موضوعاتی مانند اصلاح الگوی مصرف آب، مدیریت منطقهای منابع، بازتخصیص آب و سازگاری با شرایط اقلیمی از جمله محورهای راهبردی مورد توجه قرار گرفتهاند.
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد لایحه بودجه ۱۴۰۵ در بخش آب با تمرکز بر تأمین آب شرب، کاهش تنش آبی شهرها، توسعه زیرساختهای آب و فاضلاب و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی تنظیم شده است. در این میان، پروژههای مرتبط با تأمین آب تهران و برنامههای تأمین آب و زیرساختهای کشاورزی بیشترین سهم را از اعتبارات به خود اختصاص دادهاند.