۹۰درصد ایران روی گسلها
عضو هیأت علمی پژوهشگاه زلزلهشناسی ایران با تأکید بر گستردگی پهنههای لرزهخیز کشور گفت: بیش از ۹۰ درصد کشور در پهنههای گسلی قرار دارد» و زلزلهها بخشی از چرخه طبیعی زمین هستند؛ بنابراین تمرکز اصلی باید بر آمادگی، مقاومسازی و آموزش عمومی باشد، نه نگرانی از زمان و مکان وقوع زلزله.
ایران در یکی از فعالترین کمربندهای لرزهخیز جهان قرار دارد؛ واقعیتی که بارها در آمار و تجربههای میدانی تکرار شده، اما همچنان در سطح سیاستگذاری و فرهنگ عمومی بهطور کامل درک نشده در چنین شرایطی، نگاه علمی بیش از آنکه بر پیشبینی متمرکز باشد، بر مدیریت ریسک و افزایش تابآوری شهری تأکید دارد؛ جایی که کیفیت ساختوساز و آموزش عمومی تعیینکننده میزان خسارت خواهد بود.
فریبرز ناطقیالهی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه زلزلهشناسی ایران با اشاره به گستردگی پهنههای لرزهخیز کشور گفت:بیش از ۹۰ درصد کشور در پهنههای گسلی قرار دارد و توضیح داد زلزلهها نتیجه طبیعی آزادسازی انرژی در گسلها هستند.
او در تشریح سازوکار وقوع زلزلهها افزود: گسلها با جمعآوری انرژی، در دورههای مشخصی آن را آزاد میکنندو همین چرخه باعث میشود این رخدادها در بازههای زمانی مختلف تکرار شوند؛ بازههایی که میتواند از چند سال تا چند دهه متغیر باشد.
این زلزلهشناس با اشاره به الگوهای تاریخی لرزهخیزی در کشوربه ایلنا گفته اگر آمار زلزلههای صد سال اخیر را بررسی کنیم، الگوی مشخصی در مناطق مختلف دیده میشود و بهعنوان نمونه گفت در برخی پهنهها مانند بندرعباس، زلزلهها ماهیت دورهای دارند.
او همچنین با رد ارتباط میان فصلها و زلزله تأکید کرد: آمار نشان میدهد که تعداد زلزلهها در زمستان، بهار، تابستان و پاییز تقریباً برابر است و نوسانات جزئی در برخی فصول قابل توجه نیست.
ناطقیالهی در ادامه با اشاره به برداشتهای اشتباه از رخدادهای لرزهای گفت: مردم نباید نگران باشند که زلزله کجا رخ میدهد یا اگر دو زلزله پشتسرهم در یک منطقه اتفاق بیفتد، لزوماً نشانه خطر خاصی نیست.
او در توضیح فرآیند پایش علمی زلزلهها افزود:برای هر زلزلهای که رخ میدهد، اطلاعات جمعآوری و بلافاصله تحلیلهای دقیقی روی آن انجام میشود تا وضعیت بهدرستی ارزیابی شود و در صورت وجود نشانههای خطر، اطلاعرسانی صورت میگیرد.
این عضو هیأت علمی در بخش دیگری از سخنانش با تأکید بر ضرورت آمادگی کشور گفت: اگر صداوسیما وقت میگذاشت و دورههای آموزشی رایگان را پخش میکرد، آمادگی جامعه برای مقابله با زلزله بسیار بهتر میشد.
او همچنین بر ضعفهای موجود در ساختوساز و مدیریت بحران تأکید کرد و گفت: اگر سازمانهای مربوطه کارهای محکمتری برای ساختوسازهای مقاوم انجام میدادند، شهرها و روستاهای ما شرایط بهتری داشتند.
ناطقیالهی یادآور شد: ما باید تا جایی که میشود برای پیشگیری و کاهش خسارات آماده باشیم، چون نمیتوانیم مانع وقوع زلزله شویم، اما میتوانیم اثراتش را کم کنیم.