۸۱ درصد دستیاران پزشکی تمایل به مهاجرت دارند
سخنگوی انجمن روانپزشکان ایران با استناد به یک پژوهش دانشگاهی اعلام کرد که ۸۱.۵ درصد از دستیاران پزشکی تمایل به مهاجرت دارند و ۸۱.۱ درصد آنها هیچ امیدی به اصلاح وضعیت موجود ندارند؛ آماری که از فرسایش امید و بیاعتمادی عمیق در میان کادر درمان حکایت دارد.
نتایج یک بررسی پژوهشی در چهار دانشگاه علوم پزشکی ایران، زنگ خطر را برای آینده نظام سلامت کشور به صدا درآورده است. این پژوهش که با مشارکت ۲۵۴ دستیار پزشکی انجام شده، نشان میدهد حجم گستردهای از رزیدنتها اگر شناخت امروز خود را از شرایط دستیاری داشتند، هرگز وارد این مسیر نمیشدند و مهاجرت را بر ماندن ترجیح میدادند. شکاف عمیق میان امید به آینده حرفهای و واقعیتهای موجود در ساختار آموزشی و درمانی، نیروی انسانی متخصص را در معرض فرسایشی جدی قرار داده است که پیامد آن در سالهای آینده مستقیماً کیفیت مراقبت و دسترسی مردم به پزشک متخصص را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
امیرحسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن روانپزشکان ایران، در گفتگو با ایلنا با اشاره به نتایج این نظرسنجی گفت: بررسی چند مرکزی که در چهار دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام شده است، تصویری نگرانکننده از وضعیت دستیاران پزشکی ارائه میدهد. در این پژوهش از میان ۲۵۴ دستیار پزشکی، ۸۱.۵ درصد اعلام کردهاند که تمایل به مهاجرت دارند. همچنین ۷۹.۵ درصد بیان کردهاند که اگر پیش از ورود به دوره تخصص، شناخت امروز خود را از شرایط دستیاری داشتند، مهاجرت را به ورود به رزیدنتی ترجیح میدادند.
سخنگوی انجمن روانپزشکان ایران با بیان اینکه همه این افراد برنامه عملی برای مهاجرت ندارند، گفت: فقط حدود ۲۸ درصد گفتهاند که برای مهاجرت برنامهریزی متوسط تا جدی دارند. این عدد اصلاً عدد کوچکی نیست. مسئله این است که حتی آن کسی که در بهترین دوران زندگی خود از نظر شغلی در رشتههای تخصصی پزشکی که مهارتی حیاتی است قرار دارد، اصولاً دل در جایی که در آن آموزش میبیند و فضایی که در آن حضور دارد، ندارد.
به گفته این روانپزشک، این فاصله میان «میل به رفتن» و «برنامه عملی» نشان میدهد که مسئله تنها مهاجرت نیست؛ مسئله، فرسایش امید، بیاعتمادی به آینده حرفهای و کاهش انگیزه برای ماندن در ساختار درمانی کشور است.
جلالی ندوشن در ادامه تأکید کرد: نکته مهم این است که ۸۱.۱ درصد شرکتکنندگان بیان کردهاند که امید ناچیز یا هیچ امیدی به اصلاح وضعیت موجود ندارند. این دادهها نشانهای از بحرانی عمیق در نیروی انسانی سلامت است؛ بحرانی که اگر جدی گرفته نشود، در سالهای آینده مستقیماً بر کیفیت مراقبت، دسترسی مردم به پزشک متخصص و فرسودگی بیشتر کادر درمان اثر خواهد گذاشت.
او با اشاره به افزایش بیرویه ظرفیت پذیرش دستیاران گفت: اکنون شاهد ورود آن دسته بزرگ از کسانی هستیم که در سالهای گذشته پذیرش شدهاند. به عنوان مثال، بخشی که ظرفیت پذیرش ۵ یا ۱۰ دانشجو را برای آموزش دارد، اکنون ۵۰ نفر در آن پذیرش شدهاند. آموزش پزشکی به عرصه نیاز دارد و بدون آزمایشگاه و بخش بیمارستانی مناسب، نتایج آن میتواند هولناک باشد.
سخنگوی انجمن روانپزشکان ایران با اشاره به خروج پرستاران آموزشدیده از کشور خاطرنشان کرد: اکنون شاهد خروج تعداد بسیار زیادی پرستار آموزشدیده و حرفهای از کشور در سالهای گذشته بودهایم که در بسیاری از کشورهای اروپایی یا آمریکای شمالی مشغول به کار شدهاند. این افراد قابل جانشینی نیستند. نیروی حرفهای که با شرایط اینجا رشد میکند و با مردم این سرزمین اُخت میشود، به سادگی قابل جایگزینی نیست.