داروخانهها خالی، بازار مجازی پر؛ داروسازان از نشتی زنجیره دارو میگویند
در حالی که مسئولان از تداوم تولید داخلی و نبود بحران فراگیر دارویی سخن میگویند، فعالان حوزه دارو نسبت به گسترش بازار غیررسمی، کمبود برخی داروهای حیاتی و تأخیر چندماهه بیمهها در پرداخت مطالبات هشدار میدهند؛ مشکلاتی که به گفته آنها میتواند دسترسی بیماران به دارو را بیش از پیش دشوار کند.
به گزارش آتیهآنلاین، بازار داروی کشور این روزها با چالشهایی روبهروست که از نگاه کارشناسان، بیش از آنکه به کمبود تولید مربوط باشد، به اختلال در توزیع و مشکلات مالی زنجیره تأمین بازمیگردد. در حالی که برخی بیماران برای یافتن داروهای مورد نیاز خود ناچارند چندین داروخانه را جستوجو کنند، همان داروها در بازارهای غیررسمی و فضای مجازی با قیمتهایی چند برابر نرخ رسمی عرضه میشوند.
رسول نظریفرد، داروساز و مؤسس داروخانه بیماران خاص، با اشاره به این وضعیت میگوید بخشی از داروهای کمیاب یا یارانهای از شبکه رسمی توزیع خارج شده و در کانالهای غیرقانونی به فروش میرسند. به گفته او، اختلاف قابل توجه قیمت دارو میان شبکه رسمی و بازار آزاد، انگیزه اقتصادی بالایی برای شکلگیری این تخلفات ایجاد کرده است.
او همچنین نسخهنویسی الکترونیک را اگرچه اقدامی مثبت میداند، اما معتقد است ضعف نظارت بر برخی سامانهها میتواند زمینه سوءاستفاده، صدور نسخههای صوری و خروج دارو از شبکه رسمی را فراهم کند. از سوی دیگر، فروش دارو در برخی وبسایتها و صفحات مجازی نیز نگرانیهایی درباره منشأ تأمین و شرایط نگهداری این داروها ایجاد کرده است.
در کنار مشکلات توزیع، فعالان صنعت دارو از کمبود نقدینگی به عنوان یکی از مهمترین چالشهای این حوزه یاد میکنند. نظریفرد میگوید مطالبات برخی داروخانهها از سازمانهای بیمهگر با تأخیری ۶ تا ۷ ماهه پرداخت میشود؛ موضوعی که به گفته او کل زنجیره تأمین، از داروخانهها و شرکتهای پخش تا تولیدکنندگان و واردکنندگان را با مشکل نقدینگی مواجه کرده است.
محمد طاهری، داروساز و کارشناس حوزه دارو، نیز با تأکید بر اینکه حدود ۹۷ درصد داروهای مورد نیاز کشور از نظر تعداد در داخل تولید میشود، یادآور میشود که صنعت دارو همچنان برای تأمین مواد اولیه و مواد مؤثره به واردات وابسته است و مشکلاتی مانند تأمین ارز، انتقال پول و تحریمها میتواند روند تولید برخی اقلام را تحت تأثیر قرار دهد.
به گفته این کارشناس، کمبودهایی در برخی داروهای بیماران سرطانی، داروهای اماس، انسولینهای خارجی، برخی داروهای دیابت، داروهای اعصاب و روان و تعدادی از فرآوردههای خونی همچنان مشاهده میشود.
با این حال کارشناسان معتقدند هنوز نمیتوان از یک بحران فراگیر دارویی سخن گفت. آنها تأکید میکنند که در صورت رفع مشکلاتی مانند تأخیر در پرداخت مطالبات بیمهها، بهبود نظارت بر شبکه توزیع، تأمین بهموقع ارز و مواد اولیه، بخش مهمی از کمبودهای فعلی قابل مدیریت خواهد بود و فشار بر بیماران کاهش مییابد.