درآمد جلو زد، حساب‌ها عقب ماند
شهرداری تهران در پنج‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ بیش از ۱۰.۸ همت بالاتر از برنامه درآمد وصول کرده اما هم‌زمان بیش از ۴۵۰ میلیارد تومان بدهی درمانی باقی مانده، بخشی از اعتبارات مترو و حمایت از آسیب‌دیدگان جنگ هنوز به مقصد نرسیده و گزارش حسابرسی سازمان‌ها و شرکت‌های شهرداری نیز از دعاوی حقوقی، مطالبات قدیمی و تکالیف اجرا‌نشده خبر می‌دهد.
گزارش‌های مالی که درچهارصدوسی‌وچهارمین جلسه شورای شهر تهران روی میز اعضا قرار گرفتند، دو تصویر متفاوت از دخل‌وخرج شهرداری نشان می‌دهند. در یک سو درآمدهای پنج‌ماهه از برنامه جلو زده‌اند و در سوی دیگر بخشی از تعهدات بودجه‌ای، بدهی‌ها و تکالیف مالی و حقوقی همچنان باقی مانده‌اند.
شهرداری تهران تا پایان مرداد باید حدود ۱۳۶ هزار و ۷۳۹ میلیارد تومان درآمد وصول می‌کرد اما رقم تحقق‌یافته به ۱۴۷ هزار و ۵۶۹ میلیارد تومان رسیده است. به این ترتیب درآمد وصول‌شده حدود ۱۰ هزار و ۸۳۰ میلیارد تومان بیشتر از برنامه پنج‌ماهه بوده است.
حبیب کاشانی، خزانه‌دار شورای شهر تهران، با وجود این افزایش درآمد به ردیف‌هایی اشاره کرد که پس از پنج ماه همچنان صفر یا نزدیک به صفر مانده‌اند. او گفت برای بعضی از این ردیف‌ها هنگام تصویب بودجه مدت‌ها بحث شده اما در گزارش عملکرد عددی مقابل آنها دیده نمی‌شود.
پارک حاشیه‌ای یکی از همین ردیف‌هاست. به گفته کاشانی برای حفظ این منبع درآمدی در زمان بررسی بودجه مذاکره شده بود اما عملکرد آن در گزارش پنج‌ماهه صفر ثبت شده است.
بخشی از افزایش درآمد شهرداری از محل مالیات بر ارزش افزوده، عوارض آلایندگی، عوارض ساخت‌وساز ساختمان‌های غیرمسکونی، نوسازی و جرائم ماده ۱۰۰ به دست آمده است. همچنین ۶ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اوراق مشارکت پیش‌بینی‌شده در بودجه به طور کامل محقق شده است.
با این حال ساختار منابع شهرداری همچنان به درآمدهای ناپایدار وابسته است. در بودجه ۱۴۰۵ سهم درآمدهای پایدار ۲۶ درصد و سهم درآمدهای ناپایدار ۷۴ درصد تعیین شده بود. در پنج ماه نخست حدود ۴۲ هزار میلیارد تومان درآمد پایدار وصول شده که نزدیک به ۲۹ درصد کل درآمد تحقق‌یافته است. به این ترتیب هنوز بیش از دو سوم منابع شهرداری از محل درآمدهای ناپایدار تأمین می‌شود.
۴۵۰ میلیارد تومان بدهی درمانی
بحث اعضای شورا تنها به درآمد محدود نماند. ناصر امانی، عضو شورای شهر تهران، گفت اگر وضعیت نقدینگی شهرداری مناسب است باید دید تکالیف مصوب در سمت هزینه تا چه اندازه اجرا شده‌اند.
یکی از نمونه‌های مورد اشاره او بدهی شهرداری به بیمارستان‌ها، داروخانه‌ها و دیگر مراکز درمانی طرف قرارداد کارکنان بود. براساس بند ۶ تبصره ۱۱ بودجه، شهرداری باید هزینه خدمات درمانی کارکنان را مانند حقوق به صورت ماهانه تسویه کند اما به گفته امانی میزان بدهی به این مراکز از ۴۵۰ میلیارد تومان گذشته است.
سیدجعفر تشکری هاشمی، رئیس کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورا، نیز از فاصله میان بودجه مصوب و عملکرد برخی ردیف‌ها انتقاد کرد. به گفته او در گزارش پنج‌ماهه انحراف‌هایی معادل ۶۵ درصد، ۳۰۰ درصد دیده می‌شود.
او تأکید کرد انحراف شدید چه مثبت باشد و چه منفی نشان می‌دهد میان پیش‌بینی و عملکرد فاصله وجود دارد. اگر برآورد شورا اشتباه بوده باید اصلاح شود و اگر برآورد درست بوده اما اجرا نشده باید مشخص شود کدام تکلیف بر زمین مانده است.
ساماندهی دکل‌های شهری یکی از نمونه‌هایی بود که تشکری هاشمی مطرح کرد. در جلسه قبلی شورا از وجود حدود هفت هزار دکل غیرمجاز در تهران سخن گفته شده بود. به گفته او پایین بودن درآمد این بخش تنها مسئله درآمد نیست و می‌تواند به معنای اجرا نشدن وظیفه ساماندهی دکل‌ها نیز باشد.
۱۳ همت برای جنگ و سؤال از نحوه تخصیص
اعتبارات مربوط به خسارت‌های جنگ نیز در این جلسه محل سؤال بود. تشکری هاشمی گفت شورا حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان برای حمایت از شهروندان آسیب‌دیده اختصاص داده اما بخشی از مواردی که باید در آیین‌نامه شهرداری ابلاغ و اجرا می‌شد هنوز اجرا نشده است.
او همچنین درباره بودجه شرکت بهره‌برداری مترو گفت حدود ۹ هزار میلیارد تومان برای این شرکت پیش‌بینی شده اما درباره اعتبار عمرانی تخصیص‌یافته دو رقم متفاوت مطرح شده است؛ حدود ۷۵۰ میلیارد تومان در یک روایت و حدود ۵۰ میلیارد تومان براساس رقمی که به گفته او خود شرکت اعلام کرده است.
حسابرسی سازمان‌ها؛ تأیید صورت‌های مالی، ادامه پرونده‌ها
در همان جلسه گزارش حسابرسی چند سازمان و شرکت شهرداری نیز بررسی شد. اگرچه حسابرسان صورت‌های مالی این مجموعه‌ها را منصفانه اعلام کردند اما فهرست تکالیف نشان می‌داد بخشی از مسائل مالی و حقوقی همچنان باز است.
سازمان مهندسی و ساختمان شهرداری تهران باید ۶۳ دعوای مطرح‌شده در کمیسیون ماده ۳۸ و ۲۷ پرونده مفتوح را پیگیری کند. بخش عمده پرونده‌های مفتوح مربوط به مطالبه خسارت از سوی پیمانکاران است و رقم این مطالبات ۸۴۳ میلیارد ریال اعلام شده است.
این سازمان همچنین باید تکلیف ۵۷۰.۱ میلیارد ریال مطالبات انتقالی از سال‌های قبل و ۵۳۷ میلیون ریال پیش‌دریافت انتقالی را روشن کند. تعیین تکلیف مالیات و واریز ۷۰ درصد سود خالص سال ۱۴۰۳ به خزانه شهرداری نیز از دیگر تکالیف سازمان است.
۱۹ هزار میلیارد ریال بدهی در پرونده باغات منطقه ۵
در گزارش حسابرسی سازمان بوستان‌ها و فضای سبز نیز رقم بزرگی دیده می‌شود. این سازمان موظف شده است تکلیف ۱۹۱ هزار و ۵۵۴ میلیون ریال بدهی مربوط به مالکان باغات تملک‌شده در منطقه ۵ را روشن کند و حساب‌های خود با شرکت‌های وابسته به شهرداری را نیز تعیین تکلیف کند.
در جریان بررسی همین گزارش، موضوع خشک‌شدن درختان تهران نیز مطرح شد. عباسعلی نوبخت، مدیرعامل سازمان بوستان‌ها، گفت کمیته‌ای فنی برای بررسی علل خشکیدگی تشکیل شده و نتایج آن به شورای شهر ارائه خواهد شد. به گفته او بررسی‌ها با همکاری دانشگاه اصفهان انجام شده و ۲۱ عامل در خشک‌شدن درختان نقش دارند.
دکه‌ها کم نشدند
گزارش حسابرسی شرکت ساماندهی صنایع و مشاغل شهر تهران نیز از پرونده‌های مالیاتی، دعاوی حقوقی و تکالیف اجرا‌نشده خبر داد. این شرکت بابت مالیات حقوق سال ۱۴۰۲ با مطالبه ۲۱.۵ میلیارد ریالی و حدود ۵.۸ میلیارد ریال جرائم مالیاتی روبه‌رو شده و هنوز نتیجه اعتراض آن مشخص نشده است. مالیات بر ارزش افزوده سنوات گذشته نیز رسیدگی نشده است.
دارایی‌های ثابت و موجودی کالای شرکت نیز در برابر خطرات ناشی از جنگ پوشش بیمه‌ای ندارند.
یکی دیگر از موارد، مصوبه کاهش سالانه دو درصدی تعداد کیوسک‌های تهران است. امانی گفت نه‌تنها تعداد دکه‌ها کاهش نیافته بلکه در بعضی نقاط شهر دکه‌های جدید نیز ساخته شده است. او خواست اگر این مصوبه قابل اجرا نیست شرکت ساماندهی لایحه اصلاحی به شورا ارائه کند.
انتقال اسناد مالکیت برخی خودروها به خریداران، وصول مطالبات و تعیین تکلیف دعاوی حقوقی نیز از دیگر تکالیف باقی‌مانده شرکت ساماندهی است.
زیان انباشته و دعاوی حقوقی در شرکت توسعه فضاهای فرهنگی
شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران نیز با چند تکلیف روبه‌رو شد؛ رسیدگی به دعاوی حقوقی شرکت توتال سقف، تعیین تکلیف مالیات، اقدام درباره زیان انباشته، تطبیق عملکرد با بودجه سالانه و تعیین تکلیف حساب‌های فی‌مابین با اشخاص و شرکت‌های وابسته به شهرداری.