دلایل خودکشی فقط اقتصادی نیست؛ انزوای مدرن جوانان را در سلول‌های تنهایی گرفتار کرده
رئیس انجمن روان‌شناسی اجتماعی با تأکید بر چندوجهی بودن خودکشی، خواستار توجه همزمان به عوامل اجتماعی، روان‌شناختی، فرهنگی و اقتصادی و تقویت برنامه‌های هماهنگ پیشگیری در سطح محلی شد.
به گزارش آتیه آنلاین، رئیس انجمن روان‌شناسی اجتماعی ایران با تأکید بر اینکه خودکشی را نمی‌توان صرفاً از منظر حقوقی یا با نسبت دادن آن به یک عامل مشخص تحلیل کرد، گفت: این پدیده ابعاد اجتماعی، روان‌شناختی، فرهنگی و اقتصادی دارد و برای پیشگیری از آن باید همه این عوامل همزمان مورد توجه قرار گیرند.
به گزارش ایسنا، مجید صفاری‌نیا در همایش علمی تخصصی «پیشگیری از خودکشی» در دانشگاه علوم پزشکی ایران اظهار کرد: خودکشی زمانی رخ می‌دهد که فرد در یک بن‌بست زندگی، مرگ را راهکاری برای حل مسئله و فرار از رنج می‌بیند. به گفته او، خودکشی نوعی «خشونت مفرط علیه خویشتن» است و نباید تنها با رویکرد حقوقی به آن نگاه کرد.
نقد تحلیل‌های ساده‌انگارانه
صفاری‌نیا با انتقاد از برخی پژوهش‌ها درباره علل خودکشی، بر ضرورت نقد علمی تحقیقات موجود تأکید کرد و گفت نباید یک گروه از عوامل را به‌عنوان تنها دلایل خودکشی معرفی کرد. او افزود توسعه‌یافتگی به‌تنهایی نمی‌تواند کاهش نرخ خودکشی را تضمین کند و در تحلیل این پدیده باید از ساده‌انگاری پرهیز کرد.
او همچنین خواستار مطالعه و نقد مجموعه هفت‌جلدی «وضعیت اجتماعی ایران» شد و تأکید کرد که تحلیل علل خودکشی به بررسی دقیق‌تر و جامع‌تری نیاز دارد.
انزوای مدرن و خلأ معنایی
رئیس انجمن روان‌شناسی اجتماعی ایران، «انزوای مدرن» و «خلأ معنایی» را دو بحران مهم در این زمینه دانست. به گفته او، فردگرایی، فناوری و فضای مجازی در برخی موارد افراد را در «سلول‌های تنهایی» قرار داده‌اند؛ به‌گونه‌ای که فرد ممکن است با وجود هزاران لایک و کامنت، از ارتباط اجتماعی واقعی محروم باشد.
صفاری‌نیا همچنین از افول معنویت و فاصله گرفتن انسان از ریشه‌های معنایی خود به‌عنوان عاملی مهم یاد کرد، اما همزمان تأکید داشت که اقتصاد، بیکاری و عوامل فردی نیز باید در کنار این موارد بررسی شوند.
خودکشی در سه سطح بررسی شود
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره کشور گفت علل خودکشی را باید در سه سطح کلان و ساختاری، سطح میانه و محیطی و سطح خرد و فردی بررسی کرد.
او با اشاره به تفاوت وضعیت استان‌ها گفت برخی مناطق با وجود توسعه کمتر، نرخ خودکشی پایین‌تری دارند و این موضوع نشان می‌دهد نمی‌توان رابطه‌ای ساده میان توسعه و خودکشی برقرار کرد. صفاری‌نیا همچنین بر توجه ویژه به پزشکان و دانشجویان پزشکی تأکید کرد و گفت در سراسر جهان نرخ خودکشی در میان این گروه‌ها بالاست.
تقویت برنامه‌های محلی پیشگیری
صفاری‌نیا بر تدوین مدل عملیاتی چندبخشی و تقویت قرارگاه‌های محلی برای پیشگیری از خودکشی تأکید کرد و گفت اقدامات دستگاه‌های مختلف نباید به صورت جزیره‌ای انجام شود.
او نقش خانواده، دوستان و شبکه‌های اجتماعی نزدیک فرد را نیز مهم دانست و گفت در برخی شرایط، گفت‌وگو با یک دوست می‌تواند بیش از مراجعه فوری به متخصص مؤثر باشد. به گفته او، آموزش‌وپرورش، دانشگاه‌ها، بهزیستی، دانشگاه‌های علوم پزشکی، صداوسیما و سایر دستگاه‌ها باید در برنامه‌های هماهنگ پیشگیری مشارکت کنند.
آموزش مهارت‌های زندگی از خانواده آغاز شود
رئیس انجمن روان‌شناسی اجتماعی ایران آموزش مهارت‌های زندگی، خودکنترلی و مهارت‌های ارتباطی را از محورهای مهم پیشگیری دانست و گفت آموزش مقابله با بحران باید از خانواده آغاز و در مدرسه و دانشگاه ادامه پیدا کند.
او همچنین استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی در برنامه‌های آینده پیشگیری را ضروری دانست، هرچند درباره خطاهای این فناوری و ضرورت استفاده ایمن از آن هشدار داد.