دخل شهرداری جلو افتاد اما با درآمدهای ناپایدار
شهرداری تهران در سال ۱۴۰۴ بیش از ۳۶ هزار میلیارد تومان بالاتر از بودجه مصوب درآمد ثبت کرد و در سه ماه نخست امسال نیز ۱۵ درصد از برنامه جلو افتاد. با این حال سهم سنگین درآمدهای ناپایدار و عملکرد صفر بعضی ردیفها و مطالبات پیمانکاران و آشفتگی پارک حاشیهای باعث شد گزارش مالی شهرداری مورد نقد برخی از اعضای شورای شهر تهران قراربگیرد.
چهارصد و بیستمین جلسه شورای شهر تهران با گزارش دخل و خرج شهرداری آغاز شد گزارش دیرهنگام درآمدهزینههای شهرداری حاشیههای بسیاری داشت از اختلاف میان برآوردها و درآمدهای واقعی تا سهم بالای منابع ناپایدار و مطالبات پیمانکاران و وضع پارک حاشیهای در صحن مطرح شد و پس از آن نوبت به لایحه حمایت از شهروندان در شرایط جنگی و وضعیت پناهگاهها و ایمنی بیمارستانها و ظرفیت آرامستانهای تهران و نردههای خیابان انقلاب و پروژههای عمرانی و شورای سلامت و بازار تهران و مزاحمت کارگاههای ساختمانی رسید.
حبیب کاشانی خزانهدار شورا گزارش عملکرد سه ماه نخست سال ۱۴۰۵ را قرائت کرد. بودجه شهرداری تهران در سال جاری ۳۲۲ هزار میلیارد تومان است. سهم درآمدها از این رقم ۲۳۱ هزار و ۲۷ میلیارد تومان است و ۴۳ هزار و ۳۶۲ میلیارد تومان نیز از واگذاری داراییهای سرمایهای و ۴۷ هزار و ۶۱۰ میلیارد تومان از واگذاری داراییهای مالی پیشبینی شده است. شهرداری باید تا پایان خرداد ۸۲ هزار و ۴۳ میلیارد تومان درآمد به دست میآورد اما رقم واقعی به ۹۴ هزار و ۷۳۴ میلیارد تومان رسید. یعنی حدود ۱۲ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان بیشتر از برنامه سه ماهه و معادل ۱۱۵.۴۷ درصد رقمی که برای این دوره پیشبینی شده بود.
کاشانی این افزایش را به مصوبات شورا و تمدید مهلت پرداخت بدهیهای شهروندان تا ۱۵ اردیبهشت و سپس ۱۸ اردیبهشت و اعمال تخفیفهای قانونی نسبت داد و گفت این تصمیم هم پرداخت بدهیها را برای شهروندان آسانتر کرد و هم منابع شهرداری را بالا برد. از کل درآمد ثبت شده در سه ماه نخست امسال حدود ۱۵ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان مربوط به مازاد سال ۱۴۰۴ بود که به امسال انتقال یافت و بخشی دیگر نیز از پرداخت مطالبات معوق در مهلت تمدیدشده به دست آمد.
مالیات بر ارزش افزوده همچنان مهمترین منبع پایدار شهرداری است. برای این ردیف در بودجه امسال ۵۱ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده است. در حالی که سال گذشته بیش از ۵۶ هزار میلیارد تومان از این محل وصول شد و روند سه ماه نخست امسال نشان میدهد درآمد آن ممکن است تا پایان سال از ۷۰ هزار میلیارد تومان عبور کند.
عوارض سالانه خودرو و عوارض زیربنای مسکونی و غیرمسکونی و عوارض نوسازی و بهای خدمات پسماند و عوارض مشاغل نیز رشد داشتهاند. با این حال ترکیب درآمدهای شهرداری همچنان محل نگرانی است. از مجموع ۹۴ هزار و ۷۳۴ میلیارد تومان وصولی سه ماه نخست تنها ۲۳ هزار و ۳۹۶ میلیارد تومان پایدار بوده و ۷۱ هزار و ۳۳۷ میلیارد تومان از منابع ناپایدار به دست آمده است. یعنی یک چهارم درآمد شهرداری پایدار و سه چهارم آن ناپایدار بوده است.
درآمد صفر شهرداری از محل تکالیف درآمدی
کاشانی همزمان از عملکرد ضعیف بعضی ردیفها از جمله بهرهبرداری از معابر و فضاهای عمومی و اجرای ماده ۲۰ انتقاد کرد و از مدیران خواست ظرفیتهای رهاشده این بخشها را فعال کنند. در بخش هزینهها نیز از مجموع ۲۷۰ هزار و ۷۸۹ میلیارد تومان اعتبار ابلاغی بیش از ۵۳ هزار میلیارد تومان تخصیص یافت و میزان جذب حدود ۸۱ درصد اعلام شد. خزانهدار شورا گفت با ثبت اسناد باقی مانده این رقم افزایش خواهد یافت.
گزارش سال ۱۴۰۴ هم از درآمدی فراتر از بودجه مصوب خبر میداد. متمم بودجه آن سال رقم ۲۵۲ هزار میلیارد تومان را تعیین کرده بود. از این میزان ۱۸۳ هزار و ۹۷۸ میلیارد تومان درآمد و ۳۱ هزار و ۷۸۸ میلیارد تومان منابع حاصل از واگذاری داراییهای سرمایهای و ۳۶ هزار و ۲۳۲ میلیارد تومان منابع حاصل از واگذاری داراییهای مالی بود. عملکرد ثبت شده اما به حدود ۲۸۸ هزار و ۴۷۰ میلیارد تومان رسید. در بخش درآمدها ۲۲۰ هزار و ۳۱۶ میلیارد تومان وصول شد که ۳۶ هزار و ۳۳۷ میلیارد تومان بیش از مصوب بود. در واگذاری داراییهای سرمایهای ۲۶ هزار و ۳۰۹ میلیارد تومان به دست آمد که ۵ هزار و ۴۷۹ میلیارد تومان کمتر از برنامه بود. در واگذاری داراییهای مالی نیز حدود ۴۱ هزار و ۸۴۵ میلیارد تومان وصول شد که ۵ هزار و ۶۱۲ میلیارد تومان بیشتر از رقم مصوب بود. از مجموع وصول نقدی و غیرنقدی سال گذشته ۶۴ هزار و ۴۷۹ میلیارد تومان پایدار و حدود ۱۹۰ هزار و ۱۹۶ میلیارد تومان ناپایدار بود. در بخش مصارف نیز عملکرد نقدی ۲۲۵ هزار و ۷۱۸ میلیارد تومان و عملکرد غیرنقدی ۲۷ هزار و ۴۴۳ میلیارد تومان اعلام شد و درصد جذب مجموع اعتبارات به ۹۶.۵۸ درصد رسید.
عددهای بزرگ این گزارش همه اعضای شورا را قانع نکرد. جعفر تشکری هاشمی گفت تحقق نزدیک به ۱۰ برابر بعضی ردیفهای درآمدی نشان میدهد برآوردهایی که به شورا داده شده با واقعیت همخوانی نداشته است. از نظر او یا پیشبینیها نادرست بوده یا درآمدها به شکلی ثبت شده که نیاز به اصلاح دارد. او عملکرد صفر یا ناچیز بعضی ردیفها را ترک فعل دانست و گفت محروم ماندن شهر از درآمد فقط یک ضعف مالی نیست و نتیجه انجام نشدن وظایفی است که به شهر و جامعه خسارت میزند.
پارک حاشیهای یکی از مصداقهایی بود که تشکری هاشمی روی آن دست گذاشت. به گفته او عدهای کنار خیابانها ایستادهاند و برای جای پارک پولهای عجیب از مردم میگیرند. در حالی که شورا نرخ را تصویب کرده و ساختار اجرایی نیز ایجاد شده است. او گفت مردم این وضع را یا نتیجه زدوبند میدانند یا نشانه ناتوانی مدیریت شهری.
اگر شهرداری درآمد دارد چرا طلب پیمانکاران را نمیدهد
علی اصغر قائمی هم پرسید درآمد مازاد شهرداری کجا هزینه شده است. او گفت پیمانکاران زیادی این روزها برای دریافت مطالبات خود به شورا مراجعه میکنند و وقتی درآمد بالاتر از بودجه ثبت شده شهرداری باید روشن کند این مازاد در کدام بخش هزینه شده است. محمد آخوندی این عملکرد را نتیجه همراهی شهروندان و تلاش کارکنان شهرداری و اثر مصوبات شورا دانست و گفت در شرایط جنگی نیز درآمدهای پیشبینی شده محقق شده است. ناصر امانی وضعیت شرکت ارتباطات مشترک شهر را زیر سوال برد و پرسید شرکتی که هر سال عملکرد درآمدی آن صفر است چرا همچنان فعالیت میکند. مهدی چمران نیز خواست مدیرعامل این شرکت در صحن حاضر شود و درباره عملکرد شرکت و مطالبات مربوط به نصب دکلها گزارش بدهد و گفت اگر قرار است وضعیت به همین شکل ادامه پیدا کند باید درباره انحلال شرکت تصمیم گرفت.
چمران درباره پارک حاشیهای هم خواستار تشکیل کارگروهی مشترک میان شورا و شهرداری و بخش حمل و نقل شد. او گفت درآمدزایی ایرادی ندارد اما گرفتن پول از مردم با زور و گردنکلفتی قابل قبول نیست. یا باید قانونی روشن برای این بخش وجود داشته باشد یا بودجه آن از اساس کنار گذاشته شود.
مهدی اقراریان نیز به جلسهای در قوه قضائیه درباره درآمدهای پایدار اشاره کرد و گفت میتوان بعضی عوارض شهرداری را از طریق سامانه دریافت وجوه اداره ثبت وصول کرد تا مبلغ همان لحظه به حساب شهرداری واریز شود. سجاد محمدعلینژاد معاون مالی شهرداری نیز اعلام کرد فقط در اسفند سال گذشته بیش از ۵۰ هزار میلیارد تومان درآمد وصول شده است. او رقم درآمد پایدار را نزدیک به ۷۶ هزار میلیارد تومان دانست و گفت این رقم نسبت به سال ۱۴۰۳ بیش از ۵۰ درصد و نسبت به سال ۱۳۹۹ بیش از ۱۰ برابر شده است. به گفته او شهرداری سال گذشته نزدیک به ۱۵ هزار میلیارد تومان از بدهیهای سال ۱۴۰۳ و سالهای پیش از آن را پرداخت کرده و بخشی از بدهیهای سال ۱۴۰۴ نیز امسال پرداخت میشود. او گفت وصول مطالبات پارک حاشیهای امسال پیگیری خواهد شد و در سه ماه نخست سال نیز نیمی از درآمد پیشبینی شده برای عوارض نصب دکلها محقق شده است.
مناسبسازی مترو برای پناهگاه
پس از گزارش مالی نوبت به بررسی لایحه حمایت از شهروندان تهران در شرایط جنگی رسید. در این لایحه شهرداری موظف شده برای پناهگیری در فضاهای مرتبط با شبکه مترو برنامه تهیه کند و زیرساختهایی مانند آب آشامیدنی و سرویس بهداشتی پرتابل را فراهم کند.
شهرداری باید حداکثر یک هفته پس از ابلاغ لایحه مکانهایی را که امکان استفاده به عنوان پناهگاه دارند شناسایی کند و بانک اطلاعاتی آنها را بسازد و با کمک دستگاههای مربوط برای احیا و آمادهسازی این فضاها اقدام کند و محل آنها را به مردم اطلاع دهد. پیشبینی اسکان موقت مسافرانی که به دلیل اختلال در حمل و نقل بین شهری امکان ادامه سفر ندارند نیز در لایحه آمده است. شهرداری باید نقشه معابر اضطراری را بهروز کند و با پلیس راهور برای باز نگه داشتن مسیر عبور خودروها و نیروهای امدادی و امنیتی هماهنگ باشد. چراغهای راهنمایی و سامانههای نظارت تصویری و دیگر تجهیزات ضروری نیز باید به برق اضطراری مجهز شوند. حفاظت از اطلاعات و ادامه خدمات الکترونیکی و مقابله با حملات سایبری و نگهداری ایمن آثار فرهنگی و تاریخی و شناسایی انبارها و مخازن و تأسیسات پرخطر و هماهنگی با اصناف برای ادامه عرضه کالاهای اساسی از دیگر وظایفی است که برای شهرداری در نظر گرفته شده است.
شهرداری همچنین باید صدور مجوز برای استفاده از برق اضطراری و خورشیدی در املاک خصوصی را آسان کند و در سامانههای خود بخشی برای ساماندهی مشارکت شهروندان و تشکیل تیمهای واکنش سریع محلهای ایجاد کند. حفاظت از زیرساختهای آب و برق و گاز و مخابرات و مراکز حساس باید در قالب برنامههای کوتاهمدت و میانمدت و بلندمدت دنبال شود.چمران در جمع خبرنگاران هم تأکید کرد نگاه شورا به لایحه حمایت از شهروندان نظامی نیست و نباید نیروهای نظامی در محل تجمع مردم مستقر شوند چون این نقاط ممکن است هدف حمله قرار گیرند.
نردههای بی آرتی برای همیشه حذف شود
میثم مظفر در تذکر پیش از دستور خود خواستار توقف نصب دوباره نردههای بلند مسیر اتوبوس تندرو در خیابان انقلاب شد. مظفر گفت این حصارها منظر خیابان را مخدوش میکنند و شهرداری باید پیش از نصب دوباره راهحلهای کمارتفاع و ایمن را بررسی کند. او اجرای شیارهای لرزاننده در بزرگراه صیاد شیرازی میان بزرگراه شهید سلیمانی و بابایی را نیز مغایر اصول فنی دانست و گفت این شیارها به خودروها آسیب میزنند و آلودگی صوتی ایجاد میکنند.
سوده نجفی از اجرا نشدن مصوبه شورای راهبردی سلامت تهران انتقاد کرد. این مصوبه در آبان ۱۴۰۳ تصویب شد و شهرداری باید ظرف سه ماه دستورالعمل اجرایی آن را تهیه میکرد اما پس از نزدیک به دو سال هنوز هیچ جلسهای تشکیل نشده است. نجفی گفت سلامت شهروندان فقط به درمان محدود نیست و آلودگی هوا و آلودگی صوتی و محیط زیست و پسماند و مناسبسازی و حمل و نقل عمومی نیز مستقیما با سلامت مردم ارتباط دارد.
او از شهرداری خواست به صورت شفاف اعلام کند در این مدت چه کرده و چرا شورا تشکیل نشده است.
هشدار دوباره به ناایمنی بازار
زهرا شمس احسان نیز درباره ساماندهی بازار تهران هشدار داد و گفت بازار فقط یک محدوده تجاری نیست و معیشت و اعتماد و هویت و روابط صنفی و حافظه تاریخی شهر در آن به هم پیوند خورده است. به گفته او بازار با فرسودگی و خطر آتشسوزی و تراکم انبارها و ضعف دسترسی اضطراری و مشکلات تردد روبهرو است اما مداخله عمرانی به تنهایی این مسائل را حل نمیکند. او خواستار تهیه بستهای اجتماعی و فرهنگی و حکمرانی برای بازار شد که گفتوگوی منظم با اصناف و هیئت امنا و مالکان و بهرهبرداران و پیوست اجتماعی برای پروژهها و اطلاعرسانی پیش از اجرا و حفاظت از میراث ناملموس و سنجش اثر تصمیمات شهری بر کسبوکارها را در بر بگیرد.
آخرین تذکر جلسه به کارگاههای ساختمانی و عمرانی مربوط بود. مهدی اقراریان گفت فعالیت عمرانی نشانه پویایی شهر است اما نباید آسایش همسایگان و حق عبور مردم و ایمنی معابر را از بین ببرد. شهروندان از ادامه فعالیت بعضی کارگاهها در ساعتهای پایانی شب و روزهای تعطیل و طولانی شدن انتقال مصالح و آسیب به درختان اطراف گلایه دارند. او از آتشسوزی در یک کارگاه ساختمانی در شمال تهران خبر داد که در آن چند اصله درخت چنار از بین رفتند. درختانی که مقابل دید یکی از برجهای منطقه قرار داشتند.