قیمت انسولین ۱۰ برابر شد؛ هشدار درباره روند صعودی دیابت
بیماران دیابتی بعد از جنگ بهسختی میتوانند داروهایشان را با قیمت چند برابر تهیه کنند
بیماران دیابتی بعد از جنگ، روزهای پرالتهابی را از سر میگذارنند. کمبود و گرانی انسولین و داروهای دیگر دیابت، فشارهای زیادی را به بیماران تحمیل کرده است. انسولینهایی که با قیمت دولتی زیر ۲۰ هزار تومان فروخته میشدند، در روزهای اخیر بالای ۲۰۰ و ۳۰۰ هزار تومان قیمت دولتی دارند و بالای 700 هزار و یک میلیون تومان در بازار آزاد فروخته میشوند؛ قیمتهایی که پرداخت آن برای مصرفکنندگان دائمی دیابتی بسیار گران و در مواردی ناممکن است. بعضی انسولینها مانند رایزودگ هم هیچ مشابه داخلی ندارند و بیماران در صورت پیدا نکردن آن باید درمان را متوقف کنند. داروهای دیگر مورد استفاده بیماران دیابتی هم افزایش قیمت چندبرابری داشتهاند؛ قرص متفورمین قبلا ۱۷۰ هزار تومان بود که الان با قیمت ۴۵۰ تا 500 هزار تومان به فروش میرسد.
علیرضا مهدوی، معاون دفتر مدیریت و پیشگیری بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت درباره وضعیت بازار داروهای بیماران دیابتی در روزهای اخیر به آتیهآنلاین میگوید: «قیمت یک میلیون تومانی برای انسولین منطقی نیست و همه نمیتوانند آن را تهیه کنند. یکی از اهداف همه سیستمهای سلامت دنیا، دسترسی آسان و ارزان بیماران دیابتی به انسولین است. طی این سالها همواره برای انسولین پوشش بیمهای بالا داشتهایم، اما به خاطر تحریمهای ظالمانه و جنگ، قیمت بالا رفته که باید کنترل شود. بعضی اینطور استدلال میکنند که این قیمت یک پیتزاست، اما نباید فقط به تهران نگاه کرد؛ در نیکشهر و تایباد هم مردم زندگی میکنند و سالبهسال هم پیتزا نمیخورند، باید به فکر همه بود. دسترسی آسان هم در کنار ارزانی اهمیت دارد و بیمار نباید برای گرفتن انسولین ده جا سر بزند و صد تا فرم پر کند.»
زنگ خطر برای میلیونها ایرانی
آمار ابتلا به دیابت روند صعودی دارد و هر سال تعداد بیشتری از جمعیت را درگیر میکند. آخرین آمارها نشان میدهند که 7.5 میلیون نفر در ایران به دیابت مبتلا هستند و دغدغههای زیادی برای درمان و تهیه داروهای خود دارند. مهدوی بر اصلاح سبک زندگی و کنترل دیابت تاکید میکند: «یکی از علل اصلی شیوع دیابت، رفتاری است. آن هم حالا که بروز دیابت نوع ۲ در نوجوانان و جوانان در حال رشد است. تغییر شیوه زندگی از زندگی سنتی و پرتحرک قدیم به زندگی شهرنشینی و کمتحرک جدید که در دهههای گذشته اتفاق افتاده، ابتلا به این بیماری را بیشتر کرده است. سازمان بهداشت جهانی شعار خود را بر توقف افزایش شیوع استوار کرده؛ چون روند نگرانکنندهای از چاقی در دنیا اتفاق افتاده و همراه آن آمار دیابت هم بالا رفته است.»
نسخه رایگان برای کنترل قند خون
مهدوی توجه به پیشدیابت را ضروری میداند: «پیش دیابت یک وضعیت آزمایشگاهی است و در ابتدا یک بیماری بالینی نیست. مثلاً اگر فردی دو بار قند خون ناشتای بالای ۱۲۶ داشته باشد، دیابتی است؛ اما اگر بین 100 تا ۱۲۶ باشد، طبیعی نیست اما فرد هنوز بیمار نشده. این گروه در واقع دیابتیهای آینده ما هستند. همه آنها نه، اما بخش بزرگی به دیابت مبتلا میشوند. نکته این است که این افراد اگر دیابتی شوند که هیچ، اما اگر نشوند به عوارض دیگری مثل سکته و بیماریهای قلبی عروقی دچار میشوند.»
پس بهتر است در این زمینه مداخله کنیم: «بهترین مداخله برای هر دو گروه، کاهش حداقل بین پنج تا هفت درصد وزن بدن است که اغلب موارد را کنترل میکند. حالا وزن را چطور باید کم کنیم؟ با تغذیه مناسب، اصلاح شیوه غذایی و فعالیت بدنی.»
معاون دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر توضیح میدهد: «فعالیت بدنی روی وزن تأثیر میگذارد، اما عملاً آن چیزی که اثر اصلی دارد، تغذیه است. فعالیت بدنی مقاومت به انسولین را کم میکند؛ یعنی حساسیت سلولها به انسولین را زیاد میکند و قند خون پایین میآید. هر بار که فعالیت بدنی دارید، اگر دیابتی باشید، ۲۴ تا ۴۸ ساعت قند خونتان پایینتر میآید. فعالیت بدنی مفید برای دیابت باید حداقل ۱۵۰ دقیقه با شدت متوسط و بالا و به مدت سه تا پنج نوبت در هفته انجام شود. این امر به کنترل قند خون کمک میکند. مصرف دخانیات و الکل هم نباید نادیده گرفته شود. خواب مفید و کافی یکی دیگر از عوامل مهم در کنترل قند خون است؛ خواب به مدت هشت ساعت در روز برای بزرگسالان ضروری است.»
دیابت را باید جدی گرفت و به تغییر سبک زندگی فکر کرد چون به گفته مهدوی این بیماری همه بدن را تحت تأثیر قرار میدهد؛ قلب و کلیه و چشم و اعصاب را درگیر میکند.
این بیماری همچنین چالشی بزرگ برای نظام سلامت است که با هر نوسان ارزی و اختلال در زنجیره تأمین دارو، زندگی میلیونها ایرانی را به خطر میاندازد. در حالی که آموزش سبک زندگی و پیشگیری، راهحلی هوشمندانه برای کاهش هزینههای بلندمدت است. بحران فعلی نشان میدهد که ناتوانی در تأمین انسولین ارزان، دیابت را از چالشی پزشکی به بنبستی معیشتی بدل کرده است؛ امروز درمان ناقص یا رها کردن آن، با بهای سنگینِ ازکارافتادگی و بیماریهای دیگر در آینده، بودجه سلامت را تهدید میکند.