ابزار جدید سازمان بین‌المللی کار برای شناسایی شکاف دستمزدی زنان و مردان
یک ابزار دیجیتال جدید به کارفرمایان در مولداوی امکان می‌دهد تفاوت‌های احتمالی ناعادلانه در پرداخت دستمزد را شناسایی و اصل «دستمزد برابر برای کار با ارزش برابر» را در عمل اجرا کنند.
سازمان بین‌المللی کار (ILO) یک ابزار دیجیتال جدید برای ارزیابی مشاغل بدون توجه به جنسیت کارکنان طراحی کرده است که به شرکت‌ها در جمهوری مولداوی کمک می‌کند مشاغل مختلف را بر اساس معیارهای عینی بررسی و مقایسه کنند. کارفرمایان می‌توانند با این ابزار تفاوت‌های احتمالی غیرموجه در پرداخت دستمزد را شناسایی کنند.
این ابزار که بر پایه نرم‌افزار اکسل و به‌صورت خودکار طراحی شده است، ارزش عملکردی مشاغل مختلف در یک شرکت را محاسبه می‌کند و میزان پرداختی برای مشاغلی را که دارای ارزش برابر یا قابل مقایسه هستند، با یکدیگر مقایسه می‌کند.
در این روش، ارزیابی مشاغل بدون توجه به ویژگی‌های شخصی فردی که آن موقعیت شغلی را در اختیار دارد انجام می‌شود و بر چهار عامل عینی استوار است: مهارت‌ها و صلاحیت‌ها، میزان مسئولیت‌ها، میزان تلاش مورد نیاز و شرایط کاری.
«روزالیا واسکز-آلوارز»، اقتصاددان ارشد سازمان بین‌المللی کار، درباره این ابزار گفت: «این ابزار کاربردی و عمل‌گراست. شرکت‌ها می‌توانند اطلاعات مورد نیاز را وارد کنند و بلافاصله یک ارزیابی دقیق از تفاوت‌های دستمزدی مبتنی بر جنسیت به دست آورند.»
او افزود: «به جای اینکه ارزیابی‌ها بر برداشت‌های شخصی یا کلیشه‌ها متکی باشد، کارفرمایان و کارکنان می‌توانند از ابزاری بهره ببرند که تصویری روشن از یک ساختار دستمزدی بی‌طرف از نظر جنسیتی ارائه می‌دهد و اصول گفت‌وگوی اجتماعی را رعایت می‌کند. این ابزار به شرکت‌ها کمک می‌کند اصلاحات مورد نیاز را در طول زمان برنامه‌ریزی کنند.»
این ابزار همچنین به شرکت‌ها کمک می‌کند برای الزامات مربوط به شفافیت پرداخت آماده شوند؛ از جمله الزاماتی که از دستورالعمل شفافیت دستمزد اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۳ ناشی می‌شود. مولداوی پیش‌تر مفاهیم «کار با ارزش برابر»، ارزیابی شغل بدون تبعیض جنسیتی و تعهدات مربوط به شفافیت دستمزد را وارد قوانین ملی خود کرده است.
آزمایش ابزار توسط شرکت‌های مولداوی
۱۰ شرکت مولداویایی از بخش‌ها، اندازه‌ها و مناطق مختلف، این ابزار را به‌صورت آزمایشی اجرا کردند و درباره میزان کاربردی بودن و ارزش عملی آن بازخورد ارائه دادند. این شرکت‌ها عضو کنفدراسیون ملی کارفرمایان جمهوری مولداوی (CNPM) هستند.
برای بانک EuroCredit، مهم‌ترین مزیت این ابزار، ارائه تصویری روشن از شیوه‌های پرداخت دستمزد در یک شرکت است.
«اکسانا کورتاک»، رئیس بخش منابع انسانی این بانک گفت: «این ابزار به‌راحتی قابل درک، کاربرپسند و قابل استفاده است و برای اجرای یک نظام پیچیده طبقه‌بندی و ارزیابی مشاغل، به بودجه اضافی نیاز ندارد.»
او افزود: «ارزیابی تشخیصی به ما کمک می‌کند تفاوت‌های احتمالی دستمزدی میان زنان و مردان و حوزه‌هایی را شناسایی کنیم که نیازمند بهبود هستند. این ابزار می‌تواند ذهنیت‌گرایی در تعیین دستمزد را کاهش دهد و از تصمیم‌گیری بر اساس معیارهای روشن و عینی حمایت کند.»
سازمان بین‌المللی کار، وزارت کار و حمایت اجتماعی مولداوی و شرکای اجتماعی این کشور، به حمایت از استفاده از این ابزار ادامه خواهند داد.
گام‌های بعدی شامل سازگار کردن این ابزار برای شرکت‌های دارای کمتر از ۵۰ کارمند و تبدیل نسخه فعلی مبتنی بر اکسل به یک نرم‌افزار تحت وب با دسترسی آسان‌تر است.
این طرح بخشی از حمایت فنی سازمان بین‌المللی کار برای تقویت توانایی نهادهای ملی مولداوی در اجرای کنوانسیون دستمزد برابر سازمان بین‌المللی کار، مصوب ۱۹۵۱ (شماره ۱۰۰) و پیشبرد پرداخت برابر است؛ موضوعی که یکی از اولویت‌های مشترک در چارچوب برنامه کار شایسته برای جمهوری مولداوی در سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷ محسوب می‌شود.
ابزار جدید با حمایت مالی سازمان بین‌المللی کار و دولت سوئیس و در چارچوب پروژه «تقویت صلح و رفاه از طریق رهبری و مشارکت زنان (زنان برای صلح و رفاه)» توسعه یافته است.
منبع: ILO