برجها جلوتر از مدرسهها؛ مطالبات مردم منطقه ۲۲ از شورای شهر چیست؟
منطقه ۲۲ در کمتر از ۲۵ سال به یکی از بزرگترین مناطق تهران تبدیل شده اما زیرساختها با سرعت ساخت برجها و شهرکهای مسکونی جلو نرفتهاند.
۳۴ هزار دانشآموز در منطقهای زندگی میکنند که تنها ۶۰ مدرسه دولتی دارد و بخشی از آنها برای تحصیل راهی مناطق ۲ و ۵ میشوند. فاضلاب هنوز مسئله است. کمبود مراکز درمانی و نانوایی در فهرست مطالبات مردم قرار دارد. چیتگر با کمآبی و آفت درگیر است و ساختوسازهای تازه ادامه دارد.
۹۵ مطالبه از ۱۲ محله منطقه ۲۲ به صحن شورای شهر رسید. ناصر امانی پس از دیدار با معتمدان محلات این مطالبات را دستهبندی کرد و نتیجه فهرستی طولانی از کمبودهای منطقهای بود که سالها یکی از اصلیترین نقاط توسعه تهران به شمار میرفت. مدرسه و درمانگاه و فاضلاب و روشنایی و حملونقل و آسفالت و آب فضای سبز و پلهای نیمهتمام و گودهای رهاشده بخشی از این فهرست بود.
اما بحث اصلی زمانی شکل گرفت که اعضای شورا سراغ نسبت میان ساختوساز و زیرساخت رفتند. منطقهای که قرار بود قطب گردشگری تهران باشد حالا با شهرکها و برجهای بیشتری روبهرو است و اعضای شورا میپرسند پیش از صدور مجوزهای تازه چه کسی ظرفیت واقعی محلات برای پذیرش جمعیت بیشتر را محاسبه میکند.
منطقه ۲۲ حدود ۶ هزار و ۲۰۰ هکتار وسعت دارد و کمتر از ۲۵ سال از شکلگیری آن میگذرد. منطقهای با شش ناحیه و ۱۲ محله که بخش بزرگی از توسعه مسکونی غرب تهران طی دو دهه گذشته در آن اتفاق افتاده است. ناصر امانی در جلسه چهارصد و بیست و ششم شورای شهر گزارشی از جلسه خود با معتمدان محلههای شریف و صدرا و هوانیروز و المپیک و دریاچه و زیبادشت و پیکانشهر و قائم و گلستان و کوهک و شهید باقری و آبشار ارائه کرد. نمایندگان این محلات در مجموع ۹۵ مسئله را مطرح کرده بودند. پرتکرارترین موضوع اما مدرسه بود. امانی کمبود سرانه آموزشی را مهمترین مطالبه ساکنان منطقه دانست و خواستار تشکیل اداره آموزش و پرورش مستقل و تأمین مدارس مورد نیاز از دوره ابتدایی تا متوسطه شد.
ساختوساز بدون مجوز در حریم ارتفاعی تهران
محمدجواد خسروی شهردار منطقه ۲۲ گفت حدود ۳۴ هزار دانشآموز براساس آمار سال گذشته در این منطقه زندگی میکنند. در مقابل منطقه ۶۰ مدرسه دولتی و ۷۰ مدرسه غیردولتی دارد و بخشی از دانشآموزان برای تحصیل به مناطق ۲ و ۵ میروند. او پذیرفت که توسعه منطقه بدون تأمین همزمان زیرساختهای آموزشی انجام شده و از ساخت برخی واحدهای مسکونی سازمانی فراجا بدون هماهنگی کافی با مدیریت شهری انتقاد کرد. خسروی گفت در دوره مدیریت خود تأکید کرده هیچ پروانه ساختمانی بدون تعیین تکلیف سرانه آموزشی صادر نشود و در پروژههای بزرگ به ویژه ساختوسازهای بیش از ۵۰۰ واحد باید تکلیف فضای آموزشی همزمان با صدور پروانه مشخص شود. او در عین حال از ادامه مواردی از ساختوساز بدون مجوز در حریم ارتفاعی تهران خبر داد و خواستار تعیین تکلیف آنها شد.
امانی گفت بسیاری از شهرکها و محلات منطقه از امکانات کافی بهداشتی و درمانی برخوردار نیستند و وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی باید مشخص کنند چه برنامهای برای جمعیتی دارند که طی سالهای گذشته به غرب تهران اضافه شده است. فاضلاب سومین مطالبه پرتکرار بود. بعد از آن استقرار واحدهای انتظامی و تکمیل سرانههای فرهنگی و مذهبی و تأمین روشنایی معابر و بوستانها قرار داشت. امانی معتقد است بخش بزرگی از این مشکلات از جایی آغاز میشود که دستگاههای خدماترسان همزمان با توسعه شهری وارد منطقه نشدهاند و بار پاسخگویی عملا روی دوش شهرداری باقی مانده است.
زیرساختها برای جمعیت فعلی هم کافی نیست
در ادامه امانی از مدیریت شهری خواست روشن کند ساخت برجها و مالهای بزرگ و شهرکهای جدید تا کجا ادامه خواهد یافت. او به سقف جمعیتپذیری ۶۰۰ هزار نفری در طرح تفصیلی اشاره کرد و هشدار داد زیرساختهای موجود حتی برای جمعیت فعلی کافی نیست. با تکمیل پروژههای نیمهتمام مسکونی جمعیت بیشتری وارد منطقه خواهد شد و فشار بر مدرسه و آب و شبکه فاضلاب و حملونقل افزایش پیدا میکند. این در حالی است که دستگاههای خدماترسان نیز صدور مجوزهای جدید ساختمانی را یکی از دلایل دشواری برنامهریزی برای تأمین زیرساخت عنوان میکنند.
مهدی اقراریان پیشنهاد داد معیار سنجش ظرفیت جمعیتپذیری برای پروژههای بزرگ از سطح منطقه به ناحیه یا محله تغییر کند. استدلال او این بود که بعضی مناطق تهران از نظر وسعت و جمعیت با یک شهر یا حتی برخی مراکز استانها برابری میکنند و بررسی ظرفیت کل منطقه نمیتواند فشار یک پروژه بزرگ بر محله اطراف آن را نشان دهد. ممکن است در مقیاس منطقه هنوز ظرفیت جمعیتی وجود داشته باشد اما همان ساختوساز در یک ناحیه با کمبود مدرسه و خدمات عمومی روبهرو باشد. اقراریان خواست در بررسی بارگذاریهای کمیسیون ماده ۵ این مقیاس تغییر کند تا پیش از افزایش تراکم ظرفیت همان محدوده سنجیده شود.
منطقه ۲۲ در اسناد و تابلوهای شهری قطب گردشگری تهران معرفی شده است. چیتگر و دریاچه شهدای خلیج فارس و بوستان جوانمردان و خرگوشدره و لتمانکن و آبشار تهران و باغ گیاهشناسی و مجموعههایی مانند ایرانمال بخشی از ظرفیتهایی هستند که این عنوان بر پایه آنها شکل گرفته است. امانی اما معتقد است افزایش برجهای مسکونی و مراکز تجاری با این نقش و با وضعیت فعلی زیرساختها در تعارض قرار گرفته است. او خواستار نقشه راهی شد که مشخص کند اولویت آینده منطقه چیست و توسعه ساختمانی قرار است بر چه مبنایی ادامه پیدا کند.
در کنار فشار جمعیتی یک مسئله قدیمیتر نیز آینده منطقه را تهدید میکند. آب. بوستان جنگلی چیتگر طی سالهای اخیر همزمان با تنش آبی با گسترش آفات درختی روبهرو شده است. خسروی گفت چند ده هزار اصله درخت درگیر آفت و بیماری شدهاند و اگر مقابله با نخستین موارد آلودگی در سالهای گذشته جدی گرفته میشد دامنه خسارت امروز تا این اندازه گسترده نبود. شهرداری درختان خشک و آلوده را خارج کرده و به گفته شهردار منطقه حدود ۲۵ هزار اصله درخت جدید متناسب با شرایط اقلیمی چیتگر کاشته شده است. همزمان طی یک سال و نیم گذشته حدود ۲۵ کیلومتر لوله برای انتقال آب و پساب در داخل پارک اجرا شده تا بخشی از مشکل آبیاری برطرف شود.
کمبود آب فقط چیتگر را درگیر نکرده است. باغ گیاهشناسی ملی ایران با بیش از چهار هزار گونه گیاهی نیز به دنبال منبع پایدار آب است. مهدی پیرهادی عضو شورای شهر از آمادگی این مجموعه برای اختصاص سه هکتار زمین به ساخت تصفیهخانه خبر داد. قرار است با همکاری آب و فاضلاب امکان استفاده از پساب برای باغ گیاهشناسی و فضای سبز منطقه بررسی شود. پروژههای دیگری نیز برای توسعه شبکه فاضلاب و تأمین پساب چیتگر در دست پیگیری است. شورای شهر در نهایت تصمیم گرفت موضوع آب و فاضلاب منطقه در قالب یک کمیته ویژه با حضور دستگاههای مسئول دنبال شود.
فهرست مشکلات منطقه به همینجا ختم نمیشود. ساکنان توسعه اتوبوسرانی و پایانهها را تا زمان تکمیل شبکه مترو میخواهند. آسفالت بخشی از معابر قدیمی منطقه به پایان عمر مفید رسیده است. پلهای عابر و روگذرها و زیرگذرهایی وجود دارند که یا نیمهتمام ماندهاند یا تجهیزات آنها جمعآوری شده است. گودهای ساختمانی رهاشده به یکی دیگر از نگرانیهای محلات تبدیل شدهاند و حتی کمبود نانوایی در منطقهای که همچنان جمعیت آن در حال افزایش است در میان ۹۵ مطالبه مردم قرار گرفته است.
امانی پیشنهاد تشکیل کمیتهای با حضور شهرداری و دستگاههای خدماترسان را مطرح کرد و مهدی چمران نیز با تشکیل چنین کمیتهای موافقت کرد. قرار است آموزش و پرورش و آب و فاضلاب و دیگر دستگاههای مسئول درباره برنامه خود برای منطقه پاسخ دهند. شورای شهر پیش از این نیز در بودجه سال ۱۴۰۳ اجازه داده بود بخشی از سهم زمینهای واگذارشده به شهرداری برای تأمین زیرساخت منطقه هزینه شود اما امانی گفت هنوز گزارشی روشن از نتیجه اجرای این مصوبه دریافت نشده است.