بودجه ۱۴۰۵؛ وعدههای سنگین، منابع نامطمئن
بودجه سال ۱۴۰۵ شهرداری تهران در سیصد و نود و هفتمین جلسه شورای شهر، در دو نوبت صبح و بعدازظهر، پس از ساعتها بحث بر سر منابع، مصارف، مترو، ورزشگاهها، تبلیغات و خط ۱۱، سرانجام با رأی حداکثری به تصویب رسید؛ بودجهای که هم وعده توسعه حملونقل عمومی و تابآوری شهری را میدهد و هم محل جدال بر سر واقعیتهای مالی و الزامات قانونی است.
سیصد و نود و هفتمین جلسه شورای اسلامی شهر تهران، روزی فشرده را پشت سر گذاشت؛ جلسهای که در دو نوبت صبح و عصر برگزار شد و دستور اصلی آن، بررسی نهایی لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ شهرداری تهران بود. عدد نهایی، همان رقمی بود که در کمیسیون تلفیق تثبیت شده بود: ۳۲۲ هزار میلیارد تومان؛ رقمی که به گفته اعضای شورا باید تکلیف منابع و مصارف آن در صحن مشخص میشد تا شهرداری بتواند از ابتدای سال آینده بر مبنای آن عمل کند.
محمد آخوندی، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورا، در نوبت دوم جلسه تأکید کرد که رأیگیری باید بر سر کل رقم مصوب صورت بگیرد تا منابع و مصارف رسمیت پیدا کند. بر اساس گزارشی که او ارائه داد، از ۳۲۲ همت پیشبینیشده برای سال آینده، ۲۳۰ همت معادل ۷۱ درصد به درآمدهای عمومی اختصاص دارد. بیش از ۴۳ همت، یعنی حدود ۱۳.۵ درصد، از محل واگذاری داراییهای سرمایهای تأمین خواهد شد و ۴۷ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان معادل ۱۴.۸ درصد نیز به واگذاری داراییهای مالی مربوط میشود.
در سوی دیگر ترازنامه، بیش از ۱۳۳ همت به هزینههای جاری اختصاص یافته است. بیش از ۱۷۰ همت سهم تملک داراییهای سرمایهای است و حدود ۱۷.۷ همت نیز برای تملک داراییهای مالی پیشبینی شده است. این اعداد در نهایت با حداکثر آراء موافق تصویب شد، اما مسیر رسیدن به این رأیگیری، مسیری بیحاشیه نبود.
حملونقل؛ همچنان اولویت نخست
شورا اعلام کرد که ۴۸ درصد از کل بودجه ۱۴۰۵ به حوزه حملونقل و ترافیک اختصاص یافته است؛ حوزهای که توسعه مترو، نوسازی ناوگان اتوبوسرانی و تکمیل پروژههای نیمهتمام را در بر میگیرد. در کنار آن، موضوع آب بهعنوان یکی از نگرانیهای جدی پایتخت در متن بودجه پررنگ شد. حدود پنج هزار میلیارد تومان برای احداث و تکمیل تصفیهخانهها و بازچرخانی آب در نظر گرفته شده و در تبصرهها نیز مجوزی تا سقف ۱۴ هزار میلیارد تومان برای همکاری با وزارت نیرو جهت انتقال و مدیریت منابع آب پیشبینی شده است.
در حوزه ایمنی و مدیریت بحران نیز افزایش اعتبار نسبت به پیشنهاد اولیه شهرداری اعمال شد. بحث ذخایر اضطراری، تابآوری شهری و تقویت سازمان آتشنشانی از جمله مواردی بود که در تبصرهها مورد اشاره قرار گرفت؛ هرچند پیشنهاد افزایش پنج همتی سقف بودجه برای شرایط جنگی به تصویب نرسید و شورا مقرر کرد هرگونه افزایش در این بخش منوط به ارائه برنامه مشخص باشد.
خط ۱۱؛ اختلاف بر سر قانون یا اجرا
اما مهمترین محور اختلاف، بار دیگر به مترو بازگشت؛ بهویژه خط ۱۱. شهردار تهران در صحن شورا تأکید کرد که خطوط ۹، ۱۰ و ۱۱ در سال ۱۳۹۸ در شورای عالی ترافیک به تصویب رسیدهاند و خط ۱۱ حلقه جنوبغرب تهران و مناطق محروم را پوشش میدهد. او این خط را ضرورتی غیرقابل انکار برای عدالت فضایی در پایتخت توصیف کرد.
در مقابل، سید جعفر تشکری هاشمی، رئیس کمیسیون عمران و حملونقل شورا، با استناد به مکاتبات شورای عالی هماهنگی ترافیک کشور گفت که مطالعات این خط دارای ایراد اعلام شده و پیشنیازهایی همچون اصلاح طرح جامع شهرسازی هنوز طی نشده است. او تأکید کرد شورا، شورای شهر است نه شورای شهرداری و هر طرحی باید مطابق قانون و با اخذ مجوزهای لازم به تصویب برسد.
تشکری هاشمی در بخش دیگری از سخنانش به برآورد مالی این پروژه پرداخت و گفت اگر قرار باشد ۱۷۰ کیلومتر مترو با متوسط هزینه ۵۰ میلیون دلار به ازای هر کیلومتر ساخته شود، مجموع هزینه به رقمی میرسد که با بودجههای پیشبینیشده همخوانی ندارد. او با اشاره به سهم پیشنهادی حدود ۹ همت برای خطوط جدید در سال آینده، زمان تحقق چنین طرحی را با محاسبات فعلی بسیار طولانی دانست.
در نهایت، بنا بر پیشنهاد رئیس شورا، مقرر شد بودجه خط ۱۱ پس از تصویب طرح در شورا اختصاص یابد.
ورزشگاهها و مولدسازی
در بخش دیگری از جلسه، شهردار تهران از برنامه ساخت یک ورزشگاه بزرگمقیاس و سه ورزشگاه میانمقیاس در مناطق جنوبی شهر خبر داد و ارزش تقریبی این پروژهها را حدود ۵۰۰ همت اعلام کرد. به گفته او، مدل مالی این طرحها مبتنی بر تهاتر و مولدسازی است و قرار نیست از منابع نقدی مستقیم شهرداری تأمین شود. برخی اعضای شورا با اصل توسعه زیرساختهای ورزشی موافق بودند، اما خواستار ارائه جزئیات دقیقتر و گزارشهای مرحلهای شدند.
تبلیغات؛ بند پرچالش
یکی دیگر از مباحث پرچالش، بند مربوط به هزینهکرد اعتبارات برای فرهنگسازی و اطلاعرسانی از طریق صداوسیما بود. مدافعان این بند آن را مبتنی بر قانون احکام دائمی برنامههای توسعه و ضرورتی برای امیدآفرینی میدانستند. مخالفان اما با اشاره به ظرفیتهای گسترده رسانهای شهرداری، از احتمال انحراف یا افراط در هزینهکرد سخن گفتند. در نهایت، اختصاص یک درصد از اعتبارات پروژهها برای اطلاعرسانی با رأی منفی حذف شد.
در بخش منابع انسانی، موضوع «فوقالعاده خاص» کارکنان شهرداری مطرح شد. بر اساس توضیحات معاون برنامهریزی شهرداری، این فوقالعاده در احکام اسفندماه لحاظ میشود و حقوق سال آینده بر مبنای همان حکم محاسبه خواهد شد. برخی اعضا خواستار تصریح اجرای اصلاحیه قانون برنامه هفتم و پرداخت مابهالتفاوت از زمان تصویب شدند.
بودجه ۳۲۲ همتی سال ۱۴۰۵ اکنون تصویب شده است؛ بودجهای که در متن خود سهم عمدهای برای حملونقل و پروژههای سرمایهای در نظر گرفته و در حاشیه خود، جدالهایی جدی درباره قانون، منابع، شیوه تأمین مالی و نسبت تبلیغ و عملکرد را ثبت کرده است. شورا با رأی خود مسیر را برای اجرای آن در سال آینده هموار کرد؛ مسیری که از فروردین آغاز میشود و در طول سال، میزان تحقق درآمدها و پیشرفت پروژهها، معیار سنجش آن خواهد بود.