اعتراض اساتید دانشگاه فرهنگیان ادامه دارد؛ یک سال پس از بازنشستگی اجباری

ماجرای بازنشستگی اجباری حدود 400 استاد دانشگاه فرهنگیان به تیر سال گذشته بازمی‌گردد؛ زمانی که این دانشگاه به مصوبه‌هایی استناد کرد که در سال‌های 1396 و 1397 صادر شدند و حالا به محل مناقشه‌ای طولانی تبدیل شده و معیشت آنها را به خطر انداخته است. اساتید این دانشگاه از یک سال پیش به اجرا نشدن مصوبه هیئت امنای دانشگاه درباره بازنشستگی تا سن ۶۵ سال معترض‌اند. 

آخرین اعتراض آنها 11 خرداد امسال و روبروی وزارت آموزش و پرورش بود انجام شد؛ علت اعتراض آنها بی‌توجهی وزارتخانه آموزش و پرورش و دانشگاه فرهنگیان به نظریه حقوقی معاون حقوقی و دستور معاون اول رئیس جمهور بود.  

این گروه از اساتید دانشگاه فرهنگیان می‌گویند بر اساس مصوبه سال 1396، بازنشستگی اعضای هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان باید در سن ۶۵ سالگی انجام شود؛ مصوبه‌ای که به امضای رئیس‌جمهور وقت، وزیر علوم و وزیر آموزش و پرورش رسیده و از همان سال نیز در حال اجرا بوده است، اما سال گذشته رئیس دانشگاه بدون توجه به این مصوبه، بازنشستگی اساتید را صرفا بر مبنای ۳۰ سال سابقه اعمال کرد؛ حتی برای کسانی که تنها ۴۸ یا ۴۹ سال سن داشتند. این در حالی است که همزمان افرادی با سن ۵۲ یا ۵۳ سال در دانشگاه جذب و استخدام می‌شوند.

گفت‌وگوی آتیه‌آنلاین با برخی از این اساتید نشان می‌دهد با اجرای این مصوبه نزدیک به 700 استاد این دانشگاه در سه مرحله بازنشسته می‌شوند؛ گروه اول در تیرماه سال گذشته و گروهی دیگر حوالی اسفند بازنشسته شدند و بخشی دیگر شهریور امسال بازنشسته خواهند شد. به دلیل گستردگی این اعتراضات، موضوع در سطح کمیسیون‌های آموزش و تحقیقات، اصل 90، معاونت حقوقی ریاست جمهوی و معاون اول ریاست جمهوری بررسی شده و طبق گفته‌های اساتید بازنشسته‌شده این نهادها در نامه‌های متعددی به دانشگاه فرهنگیان بازگشت این اساتید را به دانشگاه تایید کرده‌اند.

مهر سال گذشته محمد معتمدی‌زاده، سخنگوی کمیسیون اصل 90 اعلام کرد صورت‌جلسه سال ۱۳۹۶ هیئت امنای دانشگاه فرهنگیان، به اعضا اجازه داده است تا ۶۵ سالگی به تدریس و فعالیت علمی خود ادامه دهند و بازنشسته شوند در حالی که صورت جلسه سال ۱۳۹۷، حکم عامی است که نمی‌تواند حکم خاص مصوبه قبلی را نقض کند؛ بنابراین، مصوبه سال ۱۳۹۶ به عنوان حکم خاص ملاک عمل خواهد بود. به گفته او اعضای هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان که بر اساس صورت جلسه سال ۱۳۹۳، می‌توانند تا ۶۵ سالگی به خدمت ادامه دهند و به همین دلیل حقوق مکتسبه‌ای برایشان ایجاد شده که نباید نادیده گرفته شود.

از سال گذشته تا کنون این اساتید حدود 20 تجمع اعتراضی برگزار کرده‌اند که هنوز به نتیجه نرسیده است. تعدادی از آنها به دلیل شرایط اقتصادی مجبور به پذیرش احکام بازنشستگی خود شده‌اند که تناسبی با سابقه کاری‌شان ندارد؛ مثل یکی از اعضای هیات علمی که با 44 سال سابقه، 25 میلیون تومان مستمری بازنشستگی دریافت می‌کند، اما بخش زیادی از آنها با پذیرش حکم بازنشستگی خود مخالفت کرده‌اند و حالا نزدیک به 10 ماه است که هیچ درآمدی ندارند. اساتید معترض می‌گویند در طول یک‌ سال پیگیری، 14 نامه و رای مشورتی و توصیه از مجلس، معاونت حقوقی ریاست جمهوری، وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم درباره تایید بازگشت به دانشگاه دریافت کرده‌اند، اما دانشگاه این نامه‌ها را بی‌پاسخ گذاشته است.

در یکی از پیگیری‌های این اساتید، وزیر آموزش و پرورش آنها را به سمت دریافت رای از دیوان عدالت اداری تشویق کرده است. پیگیری‌های آنها از دیوان عدالت اداری نیز تنها به دو رای مخالف رسیده است و تعداد زیادی از این اساتید توانسته‌اند آرایی به نفع خود از دیوان عدالت اداری کسب کنند.

برخی از اساتید دانشگاه فرهنگیان به آتیه‌آنلاین توضیح می‌دهند که معاون اول ریاست جمهوری در یک نامه به صورت مستقیم از دانشگاه فرهنگیان خواسته است که اساتید بازنشسته به دانشگاه برگردند، اما نه تنها این درخواست به نتیجه نرسیده، بلکه در پاسخ به آن، به دو رای منفی دیوان عدالت اداری استناد شده است؛ در حالی که تعداد زیادی از آنها توانسته‌اند از دیوان عدالت اداری به نفع خود رای دریافت کنند.

یکی از این اساتید که تمایلی به درج نام خود نداشت، به آتیه آنلاین می‌گوید که بر اساس مصوبه سال 1396 وارد دوره دکترا شد، اما دانشگاه بدون اطلاع قبلی، تیرماه سال گذشته او را بازنشسته اعلام کرد؛ در حالی که براساس آن مصوبه باید تا سن 65 سالگی مشغول به کار باشد تا با پایه حقوق بالاتری بازنشسته شود. این استاد دانشگاه 20 روز بعد از بازنشستگی اجباری خود، مدرک دکترای خود را دریافت کرد و با توجه به شرایط جنگی، دانشگاه موظف بود مدرک او را برای ادامه فعالیت بپذیرد؛ چون پایان سال تحصیلی در آن بازه زمانی شهریورماه اعلام شد، اما دیوان عدالت اداری در یک رای دیگر و بنا به دلایلی مبهم، زمان پایان سال تحصیلی را تیرماه اعلام کرد و دانشگاه مدرک دکتری او را نپذیرفت. این استاد دانشگاه تاکید می‌کند بسیاری از همکارانش سال‌ها سابقه معلمی در آموزش و پرورش داشته‌اند، اما هنگام تبدیل وضعیت به هیئت علمی، سوابق قبلی بدون برخورداری از مزایای واقعی هیئت علمی محاسبه شد و پایه‌ حقوق آنها کاهش پیدا کرد. 

پاسخ دانشگاه چه بود؟

در واکنش به این ماجرا، شهریور سال گذشته دانشگاه فرهنگیان اطلاعیه‌ای درباره تصمیم خود صادر و تایید کرد با توجه به برگزاری نشست کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی با حضور دستگاه‌های نظارتی، مقرر شد استعلامی درخصوص برداشت‌های متفاوت از مصوبات هیات امنای دانشگاه فرهنگیان در سال‌های ۹۶ و ۹۷ از معاونت حقوقی رئیس‌جمهور دریافت شود که در صورت تایید و یا عدم تایید، دانشگاه فرهنگیان به تبعیت از آن اقدام خواهد کرد.

اسفند سال گذشته سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس به این ماجرا پاسخ داد؛ به گفته احسان عظیمی‌راد «در خصوص موضوع بازنشستگی اجباری اساتید، جلسات متعددی در کمیسیون آموزش و همچنین کمیسیون اصل ۹۰ مجلس برگزار شد. جمع‌بندی این جلسات نشان می‌دهد معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری، بازرسی ویژه رئیس‌جمهور و مجموعه دولت تصریح کرده‌اند این اساتید می‌توانند تا سقف ۶۵ سالگی به خدمت خود ادامه دهند. با این وجود، دانشگاه فرهنگیان به بهانه‌های مختلف از اجرای این موضوع خودداری کرده و اخیراً نیز برخی نهادهای نظارتی مانع بازگشت این اساتید شده‌اند.»

او در گفت‌وگو با خانه ملت توضیح داده بود که «در جلسات مختلف با معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری و همچنین نشست با سیدضیا هاشمی، معاون فرهنگی ـ اجتماعی و دفتر معاون اول رئیس‌جمهور، صراحتا اعلام شد که دولت با بازگشت اساتید موافق است و مستندات قانونی نیز موید امکان ادامه فعالیت آنان است. با وجود این موضع‌گیری‌ها، در جلسه اخیر هیات امنای دانشگاه که البته با اشکالاتی همراه بود و برخی اعضای اصلی در آن حضور نداشتند؛ اعلام شد به استناد ملاحظات نهادهای نظارتی امکان اجرای این تصمیم وجود ندارد.» عظیمی راد به تازگی با انتقاد از اجرا نشدن نظر معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری درباره بازگشت اساتید بازنشسته اجباری دانشگاه فرهنگیان، گفته است که «مجلس از مسیرهای نظارتی و قانونی این موضوع را با جدیت دنبال می‌کند و در صورت استمرار بی‌توجهی به مصوبات و نظرات حقوقی، برخوردهای نظارتی از جمله استیضاح وزیر آموزش‌وپرورش دور از انتظار نخواهد بود.»

حالا با وجود اینکه بیش از یک سال از بازنشستگی اجباری این 400 استاد دانشگاه می‌گذرد و بخشی دیگر نیز شهریور امسال به جمع آنها اضافه می‌شوند، دانشگاه فرهنگیان به هیچکدام از نامه‌های صادرشده از سوی کمیسیون آموزش مجلس، معاونت حقوقی ریاست جمهوری، معاون اول، وزیر آموزش و پرورش، آرای دیوان عدالت اداری و 20 بار تجمع آنها پاسخی داده نشده است.