بحران دفن در تهران؛ظرفیت روز دفن تهران تا اردیبهشت به پایان میرسد
پایتخت در آستانه یک بحران خاموش قرار دارد؛ بحرانی که نه در ترافیک دیده میشود و نه در آلودگی هوا، بلکه در زمینهای خالیِ رو به پایان بهشت زهرا.
صبحهای بهشت زهرا همیشه شلوغ است؛ خانوادههایی که با چشمانی اشکبار به دنبال قطعه و ردیف میگردند، کارکنانی که میان تماسها و پیگیریها در رفتوآمدند و زمینی که هر روز کوچکتر میشود. حالا مدیرعامل سازمان بهشت زهرا هشدار میدهد: تهران با کمبود قطعات «روز دفن» روبهروست و ظرفیت فعلی تا اردیبهشتماه به پایان میرسد.
جواد تاجیک تأکید میکند قطعه تازهساماندهیشده ۹۰، برخلاف تصور عمومی، قطعه «روز دفن» نیست. این قطعه در ناحیه یک قرار دارد و بیشتر در بلندمدت میتواند به مدیریت دفن کمک کند؛ نه در شرایط اضطراری امروز که نیاز فوری وجود دارد.
قطعه ۹۰ که پیشتر محل انبار سنگ بود، تخلیه و آمادهسازی شده و امکان پیشخرید و دفن آزاد دارد. به گفته تاجیک، هر میزان استفاده از ظرفیتهای بلااستفاده در نواحی یک و دو، در طول زمان به شهروندان کمک میکند.
در مقابل آن، قطعه ۹۵ قرار دارد؛ جایی که اکنون انبار، ناوگان نقلیه، رستوران و واحدهای سنگفروشی فعالاند. قرار است این مجموعهها جابهجا شوند تا قطعه ۹۵ نیز به ظرفیت دفن افزوده شود. با این حال، عملیات آمادهسازی آن بین ۷ تا ۱۰ ماه زمان میبرد و احتمالاً بهرهبرداری به سال ۱۴۰۶ میرسد.
اما خود مدیرعامل سازمان بهشت زهرا هم تأکید میکند این اقدامات «مسکنی موقت» است. مسئله دفن اموات در تهران نیازمند نگاهی با افق حداقل ۵۰ ساله است؛ نگاهی که از تولید بحران جدید برای نسلهای آینده جلوگیری کند.
راهکار اصلی از نگاه مدیریت بهشت زهرا، ایجاد همزمان چند آرامستان در پیرامون تهران است؛ آرامستانهایی که شهروندان بتوانند متناسب با محل سکونت خود به نزدیکترین گزینه دسترسی داشته باشند.
اما اینجا پای ضلع دیگری به میان میآید: اختلاف میان مدیریت شهری و استانداری بر سر ضوابط «حریم» پایتخت. بسیاری از زمینهای پیشنهادی برای احداث آرامستانهای جدید در محدوده حریم شهر و قلمروی شهرستانهای اطراف قرار دارند؛ زمینهایی که با محدودیتهای امنیتی، نظامی یا کاربری مواجهاند. همین چالشها روند تأمین زمین و اخذ مجوزها را با کندی و توقف روبهرو کرده است.
تهران سالهاست با بحرانهای زیرساختی دستوپنجه نرم میکند؛ از آب و هوا گرفته تا مسکن و حملونقل. حالا آرامستان نیز به فهرست دغدغههای جدی اضافه شده است.اگر ظرفیت «روز دفن» تا چند ماه دیگر به پایان برسد و توافقی برای زمینهای جدید حاصل نشود، پایتخت چه خواهد کرد؟