با وجود رشد بارندگی، تهران همچنان تشنه است؛ چرا بحران آب تمام نمیشود؟
آمارها در نگاه اول امیدوارکننده به نظر میرسند؛ میانگین بارندگی کشور نسبت به سال گذشته جهشی چشمگیر داشته و اکنون بیش از ۶۰ درصد ظرفیت مخازن سدهای کشور پر است.
به گزارش آتیهآنلاین، اما این تصویر، همه واقعیت بحران آب ایران را نشان نمیدهد. در حالی که برخی استانها سالی پربارش را پشت سر گذاشتهاند، کلانشهرهایی مانند تهران، مشهد و اراک همچنان با تنش آبی دستوپنجه نرم میکنند؛ موضوعی که نشان میدهد افزایش بارندگی، لزوماً به معنای پایان بحران آب نیست.
علی سیدزاده، سخنگوی شرکت آب و فاضلاب کشور، با تشریح آخرین وضعیت منابع آبی به ایسنا میگوید تا دوم مردادماه، میانگین بارندگی کشور به حدود ۲۳۱ میلیمتر رسیده است؛ رقمی که در مدت مشابه سال گذشته تنها ۱۳۲ میلیمتر بود. با این حال، توزیع نامتوازن بارشها باعث شده بخشهای وسیعی از کشور، بهویژه استانهای مرکزی، شرقی، جنوبی و جنوبشرقی، همچنان با کمبود منابع آبی روبهرو باشند.
به گفته او، استانهای شمالی، شمالغربی و غرب کشور بیشترین بهره را از بارندگیهای امسال بردهاند، اما این وضعیت در بسیاری از مناطق دیگر تکرار نشده است. به همین دلیل، تهران، مشهد و اراک همچنان در فهرست شهرهای دارای تنش آبی قرار دارند.
سدها پرتر شدهاند، اما همه شهرها سهمی از بارش نبردهاند
سخنگوی آبفا با اشاره به وضعیت ذخایر سدهای کشور میگوید اکنون حدود ۶۳ درصد ظرفیت مخازن سدها پر است و حجم آب ذخیرهشده به حدود ۳۲ میلیارد مترمکعب رسیده است؛ رقمی که نسبت به سال گذشته شرایط بهتری را نشان میدهد.
با این حال، همه سدها وضعیت یکسانی ندارند. ذخایر سد دوستی و سد طرق در خراسان رضوی و همچنین سد ساوه در استان مرکزی همچنان پایینتر از متوسط ۱۰ سال گذشته است. به همین دلیل، اگرچه وضعیت کلی منابع آبی کشور بهبود یافته، اما مدیریت مصرف آب همچنان برای بسیاری از شهرها یک ضرورت اجتنابناپذیر است.
جیرهبندی در دستور کار نیست؛ اما پرمصرفها با قطع موقت آب روبهرو میشوند
در حالی که نگرانیها درباره احتمال جیرهبندی آب در تابستان افزایش یافته، سخنگوی شرکت آب و فاضلاب تأکید میکند که جیرهبندی برنامهریزیشده «خط قرمز» وزارت نیرو است و چنین برنامهای در دستور کار قرار ندارد.
او توضیح میدهد در روزهای اوج گرما، برای حفظ پایداری شبکه، ممکن است فشار آب در برخی مناطق کاهش یابد تا مخازن تخلیه نشوند. این اقدام میتواند باعث افت فشار یا کاهش موقت آب، بهویژه در طبقات بالای ساختمانها شود، اما به گفته مسئولان، در صورت بروز مشکل، تیمهای امدادی شرکتهای آب و فاضلاب آماده رسیدگی هستند.
از سوی دیگر، مشترکان پرمصرف علاوه بر پرداخت تعرفههای بالاتر، ابتدا اخطار دریافت میکنند و در صورت ادامه مصرف خارج از الگو، ممکن است در برخی ساعات شبانهروز با قطع موقت آب مواجه شوند.
سیدزاده همچنین استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف را یکی از مؤثرترین راهکارهای مدیریت آب میداند و میگوید این تجهیزات میتوانند تا ۳۰ درصد مصرف آب را کاهش دهند. به گفته او، برای نصب این تجهیزات نیز تا سقف ۳۰ درصد تخفیف در نظر گرفته شده است.
او در پایان با اشاره به سهم بخشهای مختلف از منابع آب کشور تأکید میکند که از حدود ۱۰۰ میلیارد مترمکعب منابع آب تجدیدپذیر ایران، تنها ۹ میلیارد مترمکعب در بخش شرب و خانگی مصرف میشود، در حالی که بخش کشاورزی با مصرف حدود ۸۹ میلیارد مترمکعب در سال، همچنان بزرگترین مصرفکننده آب در کشور است. این آمار نشان میدهد هرچند صرفهجویی در مصرف خانگی ضروری است، اما حل ریشهای بحران آب بدون اصلاح الگوی مصرف در بخش کشاورزی امکانپذیر نخواهد بود.