عضویت ایران در چهار کرسی یونسکو
جمهوری اسلامی ایران با کسب کرسیهای کلیدی در نهادهای تخصصی یونسکو، نقش آفرینی مستقیم خود در تعیین استانداردهای جهانی حقوقی، اخلاقی و فرهنگی را تقویت کرد.
ایران به عضویت چهار نهاد تاثیرگذار و تخصصی در سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) درآمد. این موفقیت که با اجماع کامل کشورهای عضو محقق شد، موقعیت ایران را در عرصههای کلیدی سیاستگذاری بینالمللی ارتقا میبخشد.
بنابر گزارش خبرگزاری ایرنا، جمهوری اسلامی ایران در چارچوب چهلوسومین کنفرانس عمومی یونسکو در سمرقند، به عضویت کمیته حقوقی، کمیته بینالدولی اخلاق زیستی (IBC)، کمیته بینالدولی استرداد اموال فرهنگی تصرفشده بهصورت غیرقانونی (ICPRCP) و نیز کمیته بینالدولی مدیریت دگرگونیهای اجتماعی (MOST) انتخاب شد.
این موفقیت حاصل رایزنیهای فشرده و هماهنگی دقیق میان کمیسیون ملی یونسکو در ایران، وزارت امور خارجه و دفتر نمایندگی کشورمان در یونسکو بود. این همکاری مشترک توانست اطمینان و حمایت سایر اعضا را برای انتخاب ایران جلب کند.
عضویت در این کمیتهها برای ایران از جهات مختلفی دارای اهمیت است. کمیته بینالدولی اخلاق زیستی، مرجع تعیین خطمشیهای جهانی در زمینه مسائل اخلاقی نوظهور در علوم زیستی و پزشکی است. ایران اکنون میتواند در تدوین چارچوبهای اخلاقی برای فناوریهای پیشرفتهای مانند ویرایش ژن و هوش مصنوعی در حوزه سلامت، نقش مستقیم داشته باشد.
در بعد فرهنگی، کمیته استرداد اموال فرهنگی، متولی مبارزه با قاچاق اشیای عتیقه و بازگرداندن میراث فرهنگی به کشورهای مبدا است. حضور فعال ایران در این نهاد، ابزار قدرتمندی برای پیگیری حقوق فرهنگی کشور و تسریع در بازپسگیری گنجینههای تاریخی به یغما رفته خواهد بود.
کمیته حقوقی یونسکو نیز به مسائل قانونی اساسنامه و مقررات داخلی این سازمان میپردازد و در تصمیمگیریهای حساس آن نقش دارد. این حضور، نفوذ ایران در ساختار حاکمیتی یونسکو را به طور چشمگیری افزایش میدهد.
همچنین، کمیته مدیریت دگرگونیهای اجتماعی (MOST)، پلی میان پژوهشهای اجتماعی و سیاستگذاریهای کلان دولتی است. ایران میتواند از این ظرفیت برای بهرهگیری از تجارب موفق بینالمللی در حل چالشهای داخلی مانند حاشیهنشینی، شکاف نسلی و مدیریت پیامدهای اجتماعی تحولات سریع استفاده کند.
یک کارشناس بینالمللی در این رابطه میگوید: این انتخابات نشان میدهد که جامعه جهانی، ظرفیتهای تخصصی و علمی ایران را به رسمیت میشناسد. این کمیتهها نهادهای نمادین نیستند، بلکه مراکزی هستند که استانداردهای جهانی در آنها نوشته میشود و حضور در آنها به معنای تاثیرگذاری بر قواعد بازی بینالمللی است.
کنفرانس عمومی یونسکو به عنوان عالیترین رکن تصمیمگیری این سازمان، روز پنجشنبه ۲۲ آبانماه پس از حدود دو هفته فعالیت فشرده در سمرقند به کار خود پایان داد. دستاورد بزرگ ایران در این دوره، نشان از دیپلماسی فعال و هوشمندانه در عرصههای چندجانبه دارد.