92 درصد از موارد مسمومیت در منازل رخ می دهد
معاون آموزش و اعتباربخشی سازمان اورژانس کشور اعلام کرد: ماهانه حدود ۱۰ هزار مورد مسمومیت در مأموریت‌های اورژانس ۱۱۵ ثبت می شود.
مسمومیت ها یکی از معضلاتی هستند که سلامت افراد جامعه را تهدید می کنند. در هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها که از اول تا هفتم آبان در کشور برگزار می شود، حسن نوری ساری، معاون آموزش سازمان اورژانس کشور در نشست خبری وزارت بهداشت با اشاره به اهمیت پیشگیری از مسمومیت‌ها، گفت: در برخی حوزه‌های سلامت، کاهش خطرات و درمان بیماری‌ها به اقدامات پیچیده، هزینه‌های بالا و برنامه‌ریزی بلندمدت نیاز دارد؛ اما در زمینه بسیاری از مسمومیت‌ها می‌توان با رعایت چند نکته ساده، از بروز حوادث و مرگ‌ومیر ناشی از آن‌ها جلوگیری کرد.
بنابر اعلام او به‌طور متوسط، ماهانه حدود ۱۰ هزار مصدوم ناشی از مسمومیت‌های دارویی و شیمیایی از خدمات اورژانس استفاده می کنند. اگرچه این آمار در مقایسه با حجم کلی عملیات اورژانس ۱۱۵ ممکن است چندان بالا به نظر نرسد، اما از آنجا که بسیاری از این موارد قابل پیشگیری هستند، اهمیت ویژه‌ای دارند.
نوری ساری تأکید کرد: با برنامه‌ریزی منظم، آموزش و اطلاع‌رسانی مؤثر به مردم می‌توان از بخش قابل توجهی از این حوادث جلوگیری کرد و در کنار پیشگیری، با افزایش آگاهی عمومی و تشخیص به‌موقع، روند درمان بیماران را بهبود بخشید.
معاون آموزش سازمان اورژانس کشور با اشاره به تغییر الگوی مسمومیت‌ها در طول سال، گفت: نوع مسمومیت‌های شایع در فصل‌های مختلف متفاوت است. در ماه‌های فروردین و اردیبهشت، موارد مسمومیت ناشی از مصرف قارچ‌های سمی افزایش پیدا می‌کند و تماس‌های بیشتری در این زمینه با اورژانس برقرار می‌شود.
مسمومیت با مونوکسید کربن در فصل سرد
او ادامه داد: از اوایل پاییز تا ماه‌های پایانی زمستان، موارد مسمومیت با مونوکسید کربن افزایش پیدا می‌کند و با توجه به آغاز فصل سرما، اکنون زمان مناسبی برای انجام اقدامات پیشگیرانه است.
مونوکسید کربن گازی بی‌رنگ و بی‌بو است: افراد هنگام مواجهه با این گاز نمی‌توانند از طریق رنگ، بو یا سایر نشانه‌های حسی متوجه حضور آن شوند. از سوی دیگر، علائم اولیه مسمومیت مانند تهوع، استفراغ، سرگیجه و خواب‌آلودگی ممکن است اختصاصی نباشد و همین موضوع تشخیص به‌موقع را دشوار کند.
به گفته او مونوکسید کربن علاوه بر ایجاد علائم جسمی، می‌تواند قدرت قضاوت، هوشیاری و تصمیم‌گیری فرد را مختل کند. در چنین شرایطی، فرد ممکن است حتی متوجه خطر نشود و برای دریافت کمک یا مراجعه به مراکز درمانی تصمیم درستی نگیرد.
نوری با تأکید بر اینکه مسمومیت با مونوکسید کربن ممکن است بدون آگاهی فرد پیشرفت کند، گفت: این گاز می‌تواند تمام اعضای یک خانواده را به‌طور هم‌زمان درگیر کند؛ بنابراین، نباید صرفاً به احساس شخصی افراد یا نبود علائم واضح برای تشخیص ایمنی محیط اتکا کرد.
نوری ساری درباره آمار موارد مسمومیت با مونوکسید کربن گفت: بر اساس آمار مطرح‌شده، شمار موارد ثبت‌شده در سال‌های گذشته به حدود ۸۳۰ و ۸۵۷ مورد رسیده است. همچنین، حدود ۹۲ درصد از موارد مسمومیت مورد اشاره در منازل رخ داده و نیمی از این حوادث با آبگرمکن یا بخاری ارتباط داشته‌اند.
به گفته او این آمار نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از حوادث با اقداماتی ساده و قابل پیش‌بینی قابل پیشگیری هستند: استفاده نادرست از وسایل گرمایشی، نقص در دودکش‌ها و تهویه نامناسب محیط از جمله عواملی هستند که می‌توانند خطر مسمومیت را افزایش دهند.
معاون آموزش سازمان اورژانس کشور توضیح داد: خودروها، پارکینگ‌ها، محیط‌های صنعتی و چادرهای مسافرتی هم از جمله مکان‌هایی هستند که در صورت استفاده نامناسب از وسایل احتراقی یا نبود تهویه کافی، احتمال مسمومیت در آن‌ها وجود دارد.
نوری ساری ادامه داد: استفاده از وسایل گرمایشی احتراقی در فضای بسته، به‌ویژه هنگام خواب در چادرهای مسافرتی، می‌تواند خطرناک باشد. شهروندان باید از به‌کارگیری وسایلی که برای استفاده در فضای بسته طراحی نشده‌اند، در چنین محیط‌هایی خودداری کنند و همواره تهویه مناسب را در نظر داشته باشند.
آموزش درست به جای باورهای غلط
معاون آموزش سازمان اورژانس کشور درباره تصور نادرست برخی افراد مبنی بر اینکه باز کردن پنجره برای رفع مسمومیت کافی است، هشدار داد: در صورت بروز مسمومیت با مونوکسید کربن، باز کردن پنجره به‌تنهایی تضمینی برای رفع خطر نیست و افراد نباید با تصور ورود هوای تازه در محیط آلوده باقی بمانند.
او تأکید کرد: اگر فردی در منزل یا هر محیط دیگری با علائم مشکوک به مسمومیت مواجه شد، باید در اسرع وقت از محل خارج شود و از ورود مجدد به محیط آلوده خودداری کند. همچنین، لازم است موضوع را به اورژانس ۱۱۵ اطلاع دهد و از افراد حاضر در محل بخواهد برای حفظ ایمنی از محیط خارج شوند.